Η ΑΓΙΑ ΚΑΣΣΙΑΝΗ, ΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΣΕΞ, ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ

Της Κατερίνας Κελαΐδη (Katherine Kelaidis)

Αυτό το άρθρο δεν υπερασπίζεται την σεξουαλική εργασία, και δεν αρνείται την ανάγκη για μετάνοια. Αυτό το άρθρο απλά μας ζητάει να επανεξετάσουμε πώς αντιμετωπίζουμε αυτούς που εργάζονται στον τομέα σεξουαλικών υπηρεσιών.[1]

Εάν υπάρχει ένα πράγμα που ακόμη και οι πιο θεολογικά αναλφάβητοι μπορούν να θυμηθούν από την ζωή του Χριστού, είναι ότι έκανε παρέα με άτομα αμφιβόλου φήμης: φοροσυλλέκτες, ζηλωτές (που στην Παλαιστίνη του 1ου αιώνα ήταν το ιδεολογικό ισοδύναμο των σημερινών φονταμενταλιστών τρομοκρατών), και πόρνες. Αυτό δεν ήταν κάτι το ασήμαντο για έναν ευσεβή Εβραίο στην Παλαιστίνη του 1ου αιώνα. Οι ευσεβείς Εβραίοι δεν συσχετίζονταν με αμαρτωλούς, τους απέφευγαν, και ανήκαν σε εντελώς διαφορετικούς κοινωνικούς κύκλους. Ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που κίνησε τις υποψίες των Φαρισαίων ενάντια στον Χριστό: «διατί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν;» Ο Ιησούς τους απάντησε ότι «οὐ χρείαν ἔχουσιν οἰ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾿ οἱ κακῶς ἔχοντες.». Ο Θεός δεν «ἦλθον καλέσαι δικαίους» όπως πίστευαν οι περισσότεροι άνθρωποι στα αρχαία χρόνια. Ήλθε για αυτούς που τον χρειάζονται, όπου κι αν βρίσκονται, σε οποιαδήποτε κατάσταση. Ήταν μια επαναστατική ιδέα, τόσο τότε όσο και τώρα.

Αυτή η ολική αναδιαμόρφωση των κοινωνικών κανόνων και των θρησκευτικών προσδοκιών που ήταν στο επίκεντρο της γήινης ζωής και διακονίας του Χριστού ήταν πάντα μια δύσκολη πραγματικότητα, τόσο για τους Χριστιανούς όσο και για την εκκλησία, ιδιαίτερα από τότε που η εκκλησία άφησε τις κατακόμβες για τη λάμψη των αυτοκρατορικών ανακτόρων και την άνετη υπεροψία των προαστιακών μπάρμπεκιου. Το ευαγγέλιο της ηθικής και της αξιοπρέπειας έχει αντικαταστήσει το ευαγγέλιο του αναστημένου Χριστού. Στα τελευταία χρονιά έχει υπάρξει πολλή συζήτηση (αν και αναμφισβήτητα λίγες πραγματικές αλλαγές) σχετικά με τα άτομα που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας και της εκκλησίας. Η απομόνωση των ΛΟΑΤ ατόμων, η κακομεταχείριση των γυναικών, η δίωξη των εθνικών και φυλετικών μειονοτήτων, ο αποκλεισμός των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Αυτά είναι, και πρέπει να συνεχίσουν να είναι, σημαντικά ζητήματα στον κοινοτικό μας βίο. Και όμως, ακόμη και να λύσουμε όλα τα παραπάνω προβλήματα ακόμη δεν έχουμε ξεκινήσει καν να ζούμε την πραγματικότητα της βασιλείας του Χριστού.

Πάρτε, για παράδειγμα, τους εργάτες του σεξ -μια ομάδα των οποίων τα μέλη και τα πρώην μέλη εκπροσωπούνται δυσανάλογα στα ευαγγέλια. Οι εκδιδόμενοι είναι μια ομάδα που εύκολα αγνοείται, και χάρη σε μικρόμυαλες ηθικολογίες και κοινοτυπίες, αποφεύγεται. Οι αξιοπρεπείς άνθρωποι, οι καλοί Χριστιανοί, δεν κάνουν παρέα με πόρνες. Κατά συνέπεια, οι εκδιδόμενοι χαρακτηρίζονται ως ανέγγιχτοι για πάντα. Ακόμη κι όταν κάνουν αυτό που φαινομενικά τους θέλουμε να κάνουν και εγκαταλείπουν το σεξουαλικό τους επάγγελμα, συχνά στιγματίζονται. Ο Ιησούς άφησε μια πρώην πόρνη να του πλύνει τα πόδια, κι εμείς δεν την αφήνουμε να διδάξει σε σχολεία της Νέας Υόρκης.

Τώρα, στην περίπτωση των εκδιδόμενων, ευτυχώς (ή δυστυχώς), έχουμε μια πραγματική ευκαιρία να μετανοήσουμε, επειδή οι εργάτες του σεξ και η σεξουαλική εργασία είναι στις ειδήσεις σήμερα. Το νομοσχέδιο ΦΟΣΤΑ ΣΕΣΤΑ[2] υπεγράφη από τον Αμερικανό πρόεδρο στις 11 Απριλίου. Το νομοσχέδιο, κοινώς γνωστό ως «νόμος για την καταπολέμηση του σωματεμπορίου» δημιουργεί ποινικές κυρώσεις για ιστότοπους που συζητούν, διαφημίζουν, αγοράζουν η πουλούν σεξ. Σχεδόν κάθε εμπειρογνώμονας συμφωνεί ότι είναι μια απόλυτα λανθασμένη προσέγγιση, και δεν θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση της μάστιγας του σωματεμπορίου. Κλείνοντας τα επιγραμμικά φόρουμ στα οποία οι εργάτες του σεξ βρίσκουν τους πελάτες τους, η ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ θέτει τους εκδιδόμενους, γυναίκες και άνδρες, σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα διαδικτυακά φόρουμ είναι ένας τρόπος για τους εργάτες του σεξ να εξετάζουν τους υποψήφιους πελάτες τους και να οργανώνονται μεταξύ τους για ασφάλεια και υποστήριξη. Αυτό βοηθάει, παρέχοντας λίγη ασφάλεια στο απίστευτα επικίνδυνο αυτό επάγγελμα. Για παράδειγμα, το 2017, μια μελέτη των οικονομολόγων Scott Cunningham (Πανεπιστήμιο Μπέϊλορ), Gregory DeAngelo (Πανεπιστήμιο της Δυτικής Βιρτζίνια) και John Tripp (Πανεπιστήμιο Μπέϊλορ) διαπίστωσε ότι υπήρχε αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της δημιουργίας της «ερωτικής» σελίδας του Craigslist, και την πτώση κατά 17.5%, της ανθρωποκτονίας κατά γυναικών σε περιπτώσεις όπου ο δράστης δεν ήταν γνωστός του θύματος. Αυτό είναι σημαντικό, αφού ο φόνος κατά γυναικών από ξένους είναι ένας δημογραφικός τομέας στον οποίο τα περισσότερα θύματά είναι πόρνες. Οι σωματέμποροι δεν ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των θυμάτων τους, και έτσι σύντομα θα βρουν άλλους, ίσως λιγότερο ασφαλείς, τρόπους για να διαφημίζουν τα θύματά τους. Αλλά οι συναινετικοί εργάτες του σεξ, οι ελευθεροεπαγγελματίες εκδιδόμενοι, νοιάζονται. Γνωρίζουν ότι υπάρχουν κίνδυνοι, και βασίζονται στο διαδίκτυο για να μετριάσουν ορισμένους από αυτούς τους κινδύνους. Το ΦΟΣΤΑ ΣΕΣΤΑ δεν καταπολεμά το σωματεμπόριο, απλά αναγκάζει του εργάτες του σεξ να επιστρέψουν στους δρόμους, κάνοντας την δουλειά τους πολύ πιο επικίνδυνη, και συχνά υπό την επιμέλεια νταβατζήδων. Το νομοσχέδιο αυτό απλά μας δίνει μια ψεύτικη ηθική ικανοποίηση, ότι τάδε κάναμε κάτι για να σταματήσουμε το σωματεμπόριο.

Η επίδραση του ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ είναι ήδη αισθητή. Η ιστοσελίδα Craigslist.com έκλεισε τον τομέα “προσωπικές αγγελίες”, και η Μάικροσοφτ άλλαξε τους Όρους Παροχής Υπηρεσιών για να εξαλείψει την ανταλλαγή πορνογραφίας στα συστήματά της. Το Backpage, ένα δημοφιλές φόρουμ για διαφημίσεις σεξουαλικών υπηρεσιών, κατασχέθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η εύκολη ηθική του προαστιακού Χριστιανισμού μπορεί να μας λέει ότι αυτό είναι κάτι το αξιέπαινο, αλλά το βαθύτερο ηθικό μιας ζωής που βιώνει στο συχνά ακατάστατο σύμπαν του ενσαρκωμένου, σταυρωμένου και αναστημένου Χριστού, προσφέρει κάτι άλλο. Οι παραπάνω ενέργειες μπορεί να βοηθούν κάποιες εταιρείες να αποφύγουν νομικές υπαιτιότητες υπό το ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ, και μπορεί να βοηθάνε τις δημόσιες σχέσεις και την δημοσία εικόνα εταιρειών και κρατικών φορέων, αλλά δεν κάνουν τίποτα για να σταματήσουν το σωματεμπόριο. Για την ακρίβεια, αυτές οι νέες πολιτικές θέτουν σε κίνδυνο τους εκδιδόμενους, καθιστώντας το πιο δύσκολο να ελέγχουν τους πελάτες τους και να έρχονται σε επαφή με δίκτυα υποστήριξης. Το ξέρουμε όχι μόνο γιατί μας το λένε οι ίδιοι οι εργάτες του σεξ, αλλά επίσης από στοιχεία και δεδομένα.

Αυτό είναι το ευαγγέλιο της αξιοπρέπειας. Λέει ότι η ασθένεια της αμαρτίας μπορεί να θεραπευτεί από περισσοτέρους νόμους, από περισσότερους κανόνες, από περισσότερη σιωπή, από περισσότερη ντροπή. Αυτό δεν είναι όμως αυτό μας δείχνει η ζωή του Χριστού. Στα ευαγγέλια βλέπουμε την αμαρτία (η ακόμη και τον θάνατο) να εξαλείφεται όχι με τη δημιουργία κανόνων που περιθωριοποιούν τους αμαρτωλούς, αλλά μέσω της αναμέτρησής τους με το Θείο, μέσω ένωσης και μέσω κοινωνίας. Είναι παράξενο πως το ξεχνάμε αυτό, και μάλιστα στην εκκλησιαστική περίοδο την οποία ψάλλουμε τον Ύμνο της Κασσιανής. Ο Ιούδας, ο προδότης του Κυρίου, κατηγόρησε την μετανοούσα γυνή που έλουσε τα πόδια του Ιησού με τα δάκρυά της. Ο Ιούδας ήθελε μόνο τα χρήματα που θα έφερνε η πώληση της αλοιφής της, και ήξερε ακριβώς πώς να το πάρει. Ο άνθρωπος, περί του οποίου η Γραφή λέει «καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος» στηρίζει τα λόγια του εν μέρει στο γεγονός ότι τίποτα και κανένας δεν είναι κατώτερο από μια πόρνη. Πίσω από αυτή την προκατάληψη μπορεί και κρύβει την κλοπή του, την απληστία του, την θεοκτονία του. Αλλά ο Ιησούς, δεν το επιτρέπει. Την υπερασπίζεται. Λέει στον Ιούδα «ἄφες αὐτήν». Άφες αὐτήν να προσκυνήσει τον Χριστό. Ήξερε ότι αυτό που θα την θεραπεύσει, αυτό που θα διασφάλιζε την ικανότητά της να «πορεύου καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν μηκέτι ἁμάρτανε» δεν ήταν περισσότερη ντροπή ή περισσότεροι κανόνες, αλλά αντάμωσή της με Αυτόν.

Επιπλέον, είναι σαφές ότι ο Ιούδας δεν μπορούσε να καταστρέψει δια διαπόμπευσης το ουσιώδες δικαίωμα κάποιου να ακουστεί, να ιδωθεί, να ζει με ασφάλεια. Το ρεζίλεμα δεν καταστρέφει την αγάπη του Θεού για τη δημιουργία του. Αν κάποιος προσπαθήσει να προσποιηθεί ότι το συγκεκριμένο είδος αμαρτίας κάνει κάποιον λιγότερο άξιο στα μάτια του Θεού, ας ελέγξει το χρηματοκιβώτιο του.

Αν υπάρχει τρόπος με τον οποίο το μήνυμα του ευαγγελίου και η ζωή του Ιησού Χριστού αναχωρούν εξ ολοκλήρου από τα κοσμικά μηνύματα και την ζωή που ζούμε σε αυτήν την πεπτωκυϊα φύση, είναι αυτός.

Πριν αρχίσει κανείς να με κυνηγάει στο Φέισμπουκ, επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω ότι δεν ψάχνω να εκδοθεί εγκύκλιο ενάντια στο ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ από την Συνέλευση των Επισκόπων. Ακόμη και εγώ ξέρω καλύτερα. Απλά ζητώ από όλους μας να προβληματιστούμε και να μετανοήσουμε. Θέλω να σταματήσουμε να επιλέγουμε το ευαγγέλιο της προσωπικής αξιοπρέπειας και να ασπαστούμε την σωτήρια διακήρυξη του Πάσχα.

Επομένως, παρακάτω θέτω μερικές ερωτήσεις που πρέπει να ρωτήσουμε τους εαυτούς μας και τις ενορίες μας:

  1. Πως σκεπτόμαστε, και πως μιλάμε σχετικά με τους εκδιδόμενους και την σεξουαλική εργασία;
  2. Υποστηρίζουμε πολιτικές που τιμωρούν ή θέτουν σε κίνδυνο τους εργάτες του σεξ;
  3. Αν ναι, πως δικαιολογούμε την υποστήριξη αυτή;
  4. Τι κάνουμε ως άτομα και ως ενορίες να σιγουρευτούμε πως η γυναίκα που έπλυνε τα πόδια του Ιησού θα χαιρόταν να ακούσει τον ύμνο που γράφτηκε γι’ αυτήν;
  5. Πώς μπορούμε, ως άτομα και ως κοινότητες, να προσεγγίσουμε τους εκδιδόμενους, οι οποίοι υπό το ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ αντιμετωπίζουν μια τρομακτική περίοδο;

Εάν μπορούμε να ρωτήσουμε και να απαντήσουμε αυτές τις ερωτήσεις, θα γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Εάν μπορούμε να δράσουμε βάσει των απαντήσεών μας, θα πλησιάσουμε την βασίλεια του Χριστού.

Στο επόμενο άρθρο: οι τοξικομανείς.


*Trans.: Katherine Chaffee

[1] Για λογούς συντομίας και σεβασμού, αυτό το άρθρο θα αναφέρεται σε αυτούς που εργάζονται στον γενικό τομέα σεξουαλικών υπηρεσιών ως εργάτες του σεξ ή εκδιδόμενος/ἤ. Εκδιδόμενο θεωρείται ένα άτομο που προσφέρει οποιεσδήποτε σεξουαλικές υπηρεσίες σε κάποιο άλλο άτομο η άτομα σε ανταπόδοση υλικών αγαθών.

[2] Νόμος Καταπολέμησης του Διαδικτυακού Σωματεμπορίου, γνωστό ως FOSTA/ΦΟΣΤΑ, και Νόμος Παρεμπόδισης των Διακινητών του Σεξ (Stop Enabling Sex Traffickers Act), γνωστό ως SESTA/ΣΕΣΤΑ.


Η Κατερίνα Κελαΐδη είναι συγγραφέας και ιστορικός. Η ειδικότητά της είναι ο Μεσαιωνικός Χριστιανισμός, και η σύγχρονη Ορθόδοξη ταυτότητα σε μη-Ορθόδοξες χώρες.

To ιστολόγιο Δημόσια Ορθοδοξία (Public Orthodoxy) επιδιώκει να προωθήσει συζήτηση και συνδιάλεξη, παρέχοντας ένα φόρουμ για διαφορετικές απόψεις σε σχέση με σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Οι απόψεις που εκφράζονται σ’ αυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά του συγγραφέως και δεν αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των εκδοτών,των μεταφραστών, ή του Κέντρου Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών.