Χριστιανική πρακτική

Η ΑΠΟΧΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΛΗΨΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Δημοσιεύθηκε στις: 17 Μαρτίου, 2020
83 views
Αξιολόγηση αναγνωστών:
0
(0)
Reading Time: 4 minutes
Διαθέσιμο επίσης στα: English | Српски

Λέγεται πως η αγία Μαρία η Αιγυπτία έλαβε την Θεία Κοινωνία μία και μόνη φορά αφότου έφυγε στην έρημο για να μετανοήσει: την ημέρα του θανάτου της. Τα δεκαεπτά χρόνια της ζωής της στην έρημο τα πέρασε στερούμενη το Σώμα και το Αίμα του Χριστού της Ευχαριστίας. Αυτό δεν ήταν συνηθισμένη  πρακτική για μοναχούς ή ασκητές εκείνη την εποχή. Οι πρώτοι μοναστικοί κανόνες απαιτούσαν ακόμη και από τους αναχωρητές –εκείνους που ζούσαν σε σπηλιές ή καλύβες μακριά από τη μοναστική κοινότητα– να προσέρχονται μαζί με όλους στην λειτουργία της Κυριακής, για να κοινωνούν τον Θεό και να ενώνονται με τους υπόλοιπους μοναχούς μέσω του αγίου ποτηρίου. Ωστόσο, η αγία Μαρία, όπως είπε στον γέροντα Ζωσιμά, τρεφόταν μόνο με «τον λόγο του Θεού που είναι ζωντανός και ενεργός».

Η εξάπλωση του ιού COVID-19 ανάγκασε τους ορθόδοξους ηγέτες να λάβουν δύσκολες αποφάσεις σχετικά με το αν και πώς θα πραγματοποιούνται οι εκκλησιαστικές ακολουθίες. Κάποιοι πρότειναν να παραμένουν απλά σπίτι τους οι περισσότεροι πιστοί, αντί να πηγαίνουν στην κυριακάτικη Λειτουργία, για κάποιο διάστημα· ειδικά οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν προβλήματα στο ανοσοποιητικό τους σύστημα, όπως και οι άρρωστοι. Για πολλούς, αυτό σημαίνει υποχρεωτική αποχή από τη Θεία Κοινωνία.

Η αποχή από τη Θεία Κοινωνία, ειδικά στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, δεν είναι κάτι νέο. Η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία τηρεί επί μακρόν αυτή την πρακτική. Στις περισσότερες Ορθόδοξες Εκκλησίες, μέχρι πολύ πρόσφατα, πολλοί από τους πιστούς δεν κοινωνούσαν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μέχρι τη λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης, που κοινωνούσαν στην ανάμνηση του Μυστικού Δείπνου.

Αλλά αυτά είναι θρησκευτικά έθιμα. Στις τρέχουσες συνθήκες της πανδημίας του κορωνοϊού, η αναγκαστική αποχή από την Κοινωνία φαίνεται διαφορετική. Δεν είναι σκληρή και άσκοπη; Άλλωστε, δεν έχουμε τη Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων σε καθημερινές της Σαρακοστής, ώστε να μπορούμε να τρεφόμαστε από τον Χριστό στο μέσο της προσπάθειάς μας για νηστεία και προσευχή; Το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, όπως ακούμε στους ύμνους, είναι η «πηγή της αθανασίας», φάρμακο για πνευματικές και σωματικές ασθένειες.

Και όμως η λήψη του φαρμάκου αυτού στην κυριακάτικη Λειτουργία μπορεί να προκαλέσει άσκοπες άσκοπες βλάβες στο Σώμα του Χριστού, την Εκκλησία. Δεδομένης της ασαφούς περιόδου επώασης του κορωνοϊού, αυτοί που βρίσκονται στην εκκλησία ίσως είναι φορείς, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να εκθέσουν στον ιό τους συμπροσευχομένους τους. Η παραμονή στο σπίτι και η αποχή από την Κοινωνία μπορεί να είναι μια απαραίτητη θυσία για το καλό του άλλου. Είμαστε όλοι υπεύθυνοι για όλους· όπως το είπε ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, «ο αδελφός μου είναι η ζωή μου».

Θα μπορούσε να έχει κάποια θετική πλευρά η υποχρεωτική στέρηση της Θείας Κοινωνίας; Εκείνοι που ακολουθούν αυστηρά την ορθόδοξη νηστεία απέχοντας από το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα ζωικά προϊόντα, γνωρίζουν την απόλαυση του πρώτου κοψιδιού από το ψητό αρνί στο πασχάλιο γλέντι, της πρώτης κουταλιάς της μαγειρίτσας μετά την αναστάσιμη λειτουργία και της πρώτης γουλιάς του κρασιού που τα συνοδεύει όλα αυτά. Αυτές οι απολαύσεις γίνονται πιο γλυκές μετά από τις τόσες βδομάδες στέρησης. Η αποχή από τις απολαύσεις της τροφής και του ποτού δημιουργεί μια λαχτάρα και ενισχύει τη γλύκα της γεύσης τους για άλλη μια φορά.

Η αποχή από το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μπορεί επίσης να δημιουργήσει μια τέτοια λαχτάρα – για τη γλυκύτητα του Θεού. Το γεγονός πως οι Ορθόδοξοι κοινωνούν τακτικότερα τις τελευταίες δεκαετίες είναι σίγουρα μια θετική εξέλιξη για την Εκκλησία μας, όμως υπάρχει και ο κίνδυνος της ρουτίνας. Η Θεία Κοινωνία μπορεί απλώς να γίνει ένα άλλο ραντεβού στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα κάποιου. Η υποχρεωτική στέρηση της Κοινωνίας προσφέρει μια ευκαιρία να εστιάσουμε και πάλι στην ακραία αλλά και τονωτική πραγματικότητα της ευχαριστιακής θυσίας.

Σε αυτή την εποχή της πανδημίας, καθώς βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη δική μας σωματική αδυναμία, την φθαρτότητα και τον πόνο, η στέρηση από το Σώμα και το Αίμα του Χριστού μπορεί να μας βοηθήσει να θυμηθούμε πώς ο Θεός ενώθηκε μαζί μας, αλληλέγγυος προς την ανθρώπινη κατάσταση. Ο Ιησούς γνώρισε την απουσία του Θεού. Στον Σταυρό, φώναξε «Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τί με εγκατέλειπες» (που αποτελεί και την πρώτη φράση του Ψαλμού 21). Αυτή η θλίψη, αυτή η θυσία, η οδυνηρότερη στιγμή της κενώσεως του Χριστού, είναι επίσης μια σημαντική πτυχή της ευχαριστιακής μνήμης που μερικές φορές υποβαθμίζεται στην Ορθοδοξία, που δίνει έμφαση στη δόξα της Ανάστασης.

Διαλογιζόμενοι πάνω στην οδύνη του Χριστού, ενώ απέχουμε από την Ευχαριστία, μπορούμε να εισέλθουμε στο δικό Του Μεγάλο Σάββατο, την ώρα της αναμονής και της ανάπαυσης ανάμεσα στη Σταύρωση και την Ανάσταση. Ακούμε στον όρθρο του Μεγάλου Σάββατου: «Τί τὸ ὁρώμενον θέαμα; τίς ἡ παροῦσα κατάπαυσις; ὁ Βασιλεὺς τῶν αἰώνων, τὴν διὰ πάθους τελέσας οἰκονομίαν, ἐν τάφῳ σαββατίζει, καινὸν ἡμῖν παρέχων σαββατισμόν […]». (Τι είναι αυτό το θέαμα που βλέπουμε; Τι είναι αυτή η ησυχία; Ο βασιλιάς των αιώνων, που με το πάθος του εκπλήρωσε το σχέδιο της σωτηρίας, τηρεί τη γιορτή του Σαββάτου στον τάφο, δίνοντάς μας ένα νέο Σάββατο)

Ο Υιός του Θεού ήξερε τι σημαίνει να στερηθείς την θεία παρουσία μέσα στην οδύνη του και την «σαββατιανή ανάπαυση» στον τάφο. Και όμως, εάν διαβάζουμε και το τέλος του Ψαλμού 21, βρίσκουμε τη γλυκύτητα που ήξερε ότι τον περίμενε, και στην πραγματικότητα ήταν πάντοτε παρούσα. Ο Ψαλμός επιβεβαιώνει ότι ο Θεός Πατέρας «οὐκ ἐξουδένωσεν οὐδὲ προσώχθισε τῇ δεήσει τοῦ πτωχοῦ, οὐδὲ ἀπέστρεψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπ᾿ ἐμοῦ καὶ ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς αὐτὸν εἰσήκουσέ μου (δεν περιφρόνησε ούτε δυσφόρησε με τη δέηση του φτωχού, δεν έκρυψε από μένα το πρόσωπο του, αλλά όταν τον φώναξα με άκουσε)»

Ο Χριστός που στήριξε την Μαρία την Αιγυπτία τα χρόνια που πέρασε στην έρημο, που είναι «ζωντανός και ενεργός», ποτέ δεν μας εγκαταλείπει. Αλλά εάν πρέπει να απέχουμε από την Ευχαριστία για το καλό του Σώματος του Χριστού και να περιμένουμε τη γλυκύτητά του, μπορούμε να στοχαστούμε πάνω στην θυσιαστική αλληλεγγύη του Χριστού για μας και την σωματική μας αδυναμία και οδύνη, και να περιμένουμε υπομονετικά την υπόσχεση της θεραπείας και της νέας ζωής. Όταν τελικά ενωθούμε ξανά με τον Χριστό μέσα από το Σώμα και το Αίμα Του, ίσως θα καταλάβουμε βαθύτερα τον ύμνο που ψάλλουμε στην Προηγιασμένη Λειτουργία αυτή τη περίοδο του χρόνου: «Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος (γευτείτε και γνωρίστε ότι ο Κύριος είναι καλός)».

Print Friendly, PDF & Email

As you’ve reached the conclusion of the article, we have a humble request. The preparation and publication of this article were made possible, in part, by the support of our readers. Even the smallest monthly donation contributes to empowering our editorial team to produce valuable content. Your support is truly significant to us. If you appreciate our work, consider making a donation – every contribution matters. Thank you for being a vital part of our community.

To ιστολόγιο Δημόσια Ορθοδοξία (Public Orthodoxy) επιδιώκει να προωθήσει συζήτηση και συνδιάλεξη, παρέχοντας ένα φόρουμ για διαφορετικές απόψεις σε σχέση με σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Οι απόψεις που εκφράζονται σ’ αυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά του συγγραφέως και δεν αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των εκδοτών,των μεταφραστών, ή του Κέντρου Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών.

About authors

Have something on your mind?

Thanks for reading this article! If you feel that you ready to join the discussion, we welcome high-caliber unsolicited submissions. Essays may cover any topic relevant to our credo – Bridging the Ecclesial, the Academic, and the Political. Follow the link below to check our guidlines and submit your essay.

Proceed to submission page

Αξιολογήστε αυτήν τη δημοσίευση

Σας φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο;

Κάντε κλικ στα αστεράκια για να το αξιολογήσετε!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

Γίνετε ο πρώτος/η που θα αξιολογήσει αυτό το άρθρο.

Μοιραστείτε αυτήν την δημοσίευση

Αποποίηση ευθυνών

Public Orthodoxy seeks to promote conversation by providing a forum for diverse perspectives on contemporary issues related to Orthodox Christianity. The positions expressed in the articles on this website are solely the author’s and do not necessarily represent the views of the editors or the Orthodox Christian Studies Center.

Σχετικά με το έργο

Μια Δημοσίευση του Κέντρου Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου
Φόρντχαμ