Εκκλησιαστική ζωή και Ποιμαντική, Θρησκεία και σύγκρουση

Γράμμα στη Ρωσία: Είναι σημαντικό να βρούμε ομονοούντες

Δημοσιεύθηκε στις: 30 Νοεμβρίου, 2023
Σύνολο προβολών 27
Αξιολόγηση αναγνωστών:
0
(0)
Reading Time: 6 minutes
Διαθέσιμο επίσης στα: English | Русский

Σημείωση από τη Σύνταξη: Η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Ρωσία είναι διαιρεμένη, αλλά η εν λόγω διαίρεση δεν ούτε κανονική ούτε διοικητική. Επιπλέον, δεν είναι φανερή στους εξωτερικούς παρατηρητές. Αν και η επίσημη Εκκλησία έχει καταστεί αναπόσπαστο μέρος του πολιτικού καθεστώτος του Πούτιν, σε  ένα βαθύτερο επίπεδο υφίσταται αντίσταση εκ μέρους μικρών ορθόδοξων κοινοτήτων και ατόμων που αρνούνται να αποδεχθούν την υποστήριξη της βίας και τη δικαιολόγηση του πολέμου. Αυτά τα «προπαγανδιστικά κηρύγματα» εκφωνούνται συνεχώς από τους άμβωνες των εκκλησιών πανεθνικά, προκαλώντας ταραχές και εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την απόρριψη του ευαγγελικού λόγου στη Ρωσία εκ μέρους της ίδιας της εκκλησίας. Αυτή η «σιωπηρή χριστιανική αντίσταση»  αναζητά ομοϊδεάτες. Συχνά απευθύνεται στους Ρώσους εκτός Ρωσίας που έχουν δηλώσει ανοιχτά την αντιπολεμική τους θέση. Μπορεί κανείς να απευθυνθεί σ’ αυτούς τους ιερείς μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και άλλους αγγελιοφόρους. Παρακάτω παραθέτουμε την απάντηση του Πρωθιερέα Αντρέι Κορντότσκιν –Σεργκέι Τσάπνιν


Αγαπητέ N,

Πρώτον, σας ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη και την καλοσύνη σας προς εμένα, έναν ιερέα που σας είναι άγνωστος προσωπικά.

Με ρωτάτε: τι να κάνετε. Θα έπρεπε να προσέλθετε στην Εκκλησία και να λάβετε μέρος στα μυστήρια; Είναι ο Χριστός παρών στα Μυστήρια της Θείας Ευχαριστίας και της Εξομολόγησης, στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και στην Εκκλησία γενικότερα; Πώς η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία θα εξιλεωθεί αναφορικά με την αμαρτία της απόρριψης του Μακαρισμού «μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται» (Κατά Ματθαίον 5:9); Πώς μπορεί κανείς να μην χάσει τα λογικά του από την απελπισία, τον πόνο, καθώς και  την αδυναμία να επιφέρει οποιαδήποτε αλλαγή

Κρίνοντας από τις επιστολές που λαμβάνω από τη Ρωσία, πολλοί άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων και κληρικών, έρχονται αντιμέτωποι με τα παραπάνω ερωτήματα με διάφορους τρόπους. Τι σημαίνουν τα λόγια «ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν», όταν δεν υπάρχει ούτε αγάπη ούτε ομόνοια; Πώς μπορούμε να κοινωνήσουμε όλοι το ίδιο δισκοπότηρο; Πώς εξομολογείται κανείς σε έναν ιερέα, με τον οποίο δεν υπάρχει συμφωνία στο θέμα, το οποίο είναι το πιο σημαντικό αυτήν την εποχή; Ποιο είναι το νόημα να πηγαίνει κανείς στην Εκκλησία, αν τίποτα από αυτά δεν είναι δυνατό; Το πιο δύσκολο είναι να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα απ’ τους ίδιους τους ερωτώντες.

Οι άνθρωποι νιώθουν κάτι βαθύτερο, το οποίο υπερβαίνει την απογοήτευση από τη Μόσχα ως Πατριαρχείο ή δικαιοδοσία. Δεν είναι καν κάτι που σχετίζεται με την Ορθοδοξία ή τον Χριστιανισμό καθαυτό. Συχνά σκέφτομαι ότι αυτό που συμβαίνει σήμερα μπορεί να συγκριθεί με την καταστροφή του ναού της Ιερουσαλήμ. Δεν ήταν μόνο το κτίριο που καταστράφηκε, αλλά και οι ανθρώπινες αντιλήψεις για το νόημα της θρησκείας. Παρόλα αυτά, αν δεν είχε συμβεί αυτό, τα λόγια του χριστού για τη λατρεία του Θεού εν Πνεύματι και Αληθεία δεν θα είχαν εκπληρωθεί.

Η προσωπική μου ανακάλυψη ίσως φαίνεται προφανής: όλα όσα αγαπάμε στην Εκκλησία και συχνά αποκαλούμε Εκκλησία– λατρεία, μυστήρια, ψαλμωδίες, εικονογραφία, θεολογικοί θησαυροί–  όλα αυτά δεν σώζουν ούτε ένα άτομο ούτε μια χριστιανική κοινότητα από έναν κατακλυσμό. Τότε τα θεμέλια καταρρέουν, όπως και οι δεσμοί μεταξύ των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των πνευματικών συμβούλων.

Εν μέσω αυτής της αποσύνθεσης και ελεύθερης πτώσης, το πιο σημαντικό, ή τουλάχιστον το πρώτιστο ερώτημα από αυτά που θέτετε, είναι πώς να μη χάσει κανείς τα λογικά του. Μιλάμε, ασφαλώς, όχι απλώς για την εμφάνιση μιας ψυχικής ασθένειας, αλλά για την καταστροφή και τον εκφυλισμό της προσωπικότητας. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων και των πιο κοντινών μας. Αυτό είναι το πιο οδυνηρό που μπορεί κανείς άμεσα να διακρίνει.

Οι άνθρωποι στη Ρωσία υπόκεινται σε μια άνευ προηγουμένου εξαπάτηση, η οποία αρνείται την πραγματικότητα. Παρακολουθώ τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης και διαβάζω την μόνιμη αποποίηση ευθύνης υπό τον τίτλο «στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία»: «Η ρωσική στρατιωτική ηγεσία διαβεβαιώνει ότι ο άμαχος πληθυσμός της Ουκρανίας δεν απειλείται, ο σκοπός είναι να τεθεί εκτός λειτουργίας η στρατιωτική υποδομή της Ουκρανίας.» Τι υποτίθεται ότι σημαίνει αυτή η φράση περί «μη-απειλής»; Μήπως σημαίνει ότι δεν έχει υπάρξει καμία απώλεια αμάχων; Σημαίνει, άραγε, ότι έξι εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τη χώρα χωρίς λόγο μόνο και μόνο από ανοησία; Μήπως σημαίνει ότι θα μπορούσαν να συνεχίζουν να ζουν στο Μπαχμούτ ή στη Μαριούπολη όπως και πριν; Όλοι γνωρίζουν ότι αυτό είναι ένα ψέμα, αλλά όσοι αρνούνται δημόσια να το αποδεχθούν τιμωρούνται με πρόστιμα ή φυλακίζονται για «ψευδείς ειδήσεις» και «διακρίσεις»; Αυτοί οι άνθρωποι κατηγορούνται για εξτρεμισμό και τρομοκρατία από εκείνους που εδραιώνουν την εξουσία τους στην εσωτερική και εξωτερική τρομοκρατία. Επιπλέον, κατηγορούνται ότι τους επιτίθενται ενώ επιτίθενται οι ίδιοι στον εαυτό τους. Προσποιούνται ότι αγωνίζονται ενάντια στο φασισμό ενώ οικοδομούν μια φασιστική δικτατορία. Μιλούν για «ρωσοφοβία» ενώ στερούν από τον ρωσικό λαό όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα: την ελευθερία του λόγου, της συνάθροισης και της ελεύθερης χρήσης της ρωσικής γλώσσας. Οι λέξεις «πόλεμος», «εισβολή» και «επίθεση» δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για να περιγράψουν τα τρέχοντα γεγονότα. Έχουν στερήσει από τον ρωσικό λαό όλα τα δικαιώματα εκτός από το δικαίωμα να πεθάνει. Με ευχέρεια μπορούμε να προσδιορίσουμε τα εγκλήματά τους: είναι πάντα ένοχοι για όσα κατηγορούν τους άλλους. Είναι ανίκανοι για διάλογο, διακατέχονται από ένα πνεύμα άλαλο και κουφό και επικοινωνούν με όσους είναι διαφορετικοί μόνο μέσω καταγγελιών και καταπιέσεων.

Αυτή η ψυχική κακόβουλη ενέργεια είναι τόσο ισχυρή που δεν θέλει πολύ για να χάσει κάποιος τα λογικά του. Επομένως, στη θέση σας, νομίζω ότι είναι απαραίτητο να βρεθεί σε έναν κύκλο, έστω και μικρό, ομοϊδεατών σας. Η Ν. είναι μεγάλη πόλη και είναι βέβαιο ότι υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, ακόμα και στην Εκκλησία. Δυστυχώς, δεν μπορώ να σας δώσω κάποια συγκεκριμένη συμβουλή, αλλά μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι δεν υπάρχει κανένας που να έχει τα μάτια του ανοιχτά μεταξύ των κληρικών.

Ωστόσο, αν ισχύει αυτό, τότε ισχύει και το αντίθετο. Προσπαθήστε να περιορίσετε την επικοινωνία σας με όσους δεν είναι ομοϊδεάτες σας, ιδίως με τους κληρικούς και κυρίως κατά τη διάρκεια της εξομολόγησης. Ειδάλλως, θα ζημιώσετε τον εαυτό σας.  Οι πατέρες συναινούν επί του θέματος. Ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει ότι η εξομολόγηση πρέπει να λαμβάνει χώρα μεταξύ «εκείνων που ομονοούν και έχουν αποδείξει την πίστη και την κατανόησή τους.» Ο Αββάς Ποιμήν επισημαίνει: «Μην αποκαλύπτεις τη συνείδησή σου σε κανέναν που δεν τον εμπιστεύεσαι με όλη σου την καρδιά.» Η παραπάνω φράση είναι παρόμοια με εκείνη του Μάρκου του Μοναχού, ο οποίος συμβουλεύοντας τον Νικόλαο τον Μονάζοντα να αποκαλύπτει τις σκέψεις του σε άλλους, αναφέρει: «Πρέπει να ρωτάει άλλους δούλους του Θεού που σκέφτονται κατά τον ίδιο τρόπο και είναι αφιερωμένοι στον ίδιο ασκητικό αγώνα, ούτως ώστε να μην ταξιδεύει στο σκοτάδι, δίχως φως, μη γνωρίζοντας πώς και πού να περπατήσει.» Ο Ιωάννης της Γάζας τονίζει: «Πρέπει να ρωτάς αυτόν που εμπιστεύεσαι, γνωρίζοντας ότι πρέπει να βαστάξει τους λογισμούς σου– εμπιστεύσου τον σαν να εμπιστεύεσαι τον Θεό.»

Προφανώς, μπορεί να βρείτε εμπόδια στο πλαίσιο της ρωσικής παράδοσης της υποχρεωτικής εξομολόγησης πριν από τη Θεία Μετάληψη. Ωστόσο, μπορεί να βρείτε έναν ομοϊδεάτη ιερέα, τον οποίο να επισκέπτεστε έστω και μία φορά τον χρόνο. Αν αντιμετωπίσετε το θέμα με σοβαρότητα, θα ωφεληθείτε πολύ περισσότερο απ’ ό,τι από μια δίλεπτη εξομολόγηση την εβδομάδα. Θα μπορούσατε, επίσης, να κανονίσετε το πόσο συχνά θα μεταλαμβάνετε με τον ίδιο ιερέα.

Αναφορικά με την «εγκυρότητα» των Μυστηρίων, δεν υπάρχουν λόγοι να την αμφισβητήσουμε. Θυμηθείτε το παράδειγμα του Ιούδα: «Καὶ μετὰ τὸ ψωμίον τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ σατανᾶς» λέει η Αγία Γραφή (Κατά Ιωάννη 13:27). Αλλά γιατί συνέβη αυτό;  Προφανώς όχι επειδή ο Μυστικός Δείπνος δεν ήταν «έγκυρος». Ακριβώς η εγκυρότητά του είναι αυτή που έχει την ικανότητα να μεταμορφώνει αλλά και να συντρίβει εκείνους που προσποιούνται ότι φιλούν, φροντίζουν και αγαπούν, αλλά στην ουσία οδηγούν στον θάνατο και στην καταστροφή.

Παρά το γεγονός ότι τα Μυστήρια εξακολουθούν να είναι έγκυρα σε εκκλησίες όπου κηρύσσεται η προπαγάνδα περί Ζ, η απάντηση στο ερώτημα αν είναι δυνατόν ή απαραίτητο να πηγαίνουμε σε αυτές δεν μου φαίνεται προφανής. Δεν προσερχόμαστε στη Λειτουργία απλώς για να παρακολουθήσουμε τη Θεία Λειτουργία με αγνώστους και στο τέλος να κοινωνήσουμε, επειδή ο ιεράς μας θεώρησε άξιους γι’ αυτό στην εξομολόγηση.

Η κοινωνία δεν είναι μια ατομική πράξη ευσέβειας. Η Λειτουργία αποτελεί το Μυστήριο της ενότητας. Στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου προσευχόμαστε με τα εξής λόγια: «ἡμᾶς δὲ πάντας, τοὺς ἐκ τοῦ ἑνὸς Ἄρτου καὶ τοῦ Ποτηρίου μετέχοντας, ἐνώσαις ἀλλήλοις εἰς ἑνὸς Πνεύματος Ἁγίου κοινωνίαν». Είστε ευτυχείς να ενώνεστε με ανθρώπους που ομολογούν τη λατρεία Ζ; Ο καθένας μπορεί να πάρει τη δική του απόφαση, αλλά αν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητική, είστε ελεύθεροι να απέχετε από τη συμμετοχή σας σε λειτουργίες σε ενορίες-Ζ.  

Όσον αφορά την ευθύνη της Εκκλησίας, αυτή πρέπει να γίνει κατανοητή με βαθιά προσωπικούς όρους. Εσείς είστε η Εκκλησία με τον ίδιο τρόπο όπως είναι ένας ιερέας, ένας επίσκοπος ή ένας πατριάρχης. Η Εκκλησία για τους χριστιανούς είναι πάντα «εμείς» και όχι «αυτοί». Παρ’ όλα αυτά, η παρακμή του τωρινού πολιτικού καθεστώτος δεν θα περάσει απαρατήρητη για την Εκκλησία. Η τωρινή απογοήτευση τόσων πολλών ανθρώπων όσον αφορά την ευχέρεια με την οποία η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αντικατέστησε το μήνυμα της μετάνοιας με ένα μήνυμα εθνικής ανωτερότητας και αποκλειστικότητας, καθώς και την υιοθέτηση της λατρείας του Ζ, αποδεχόμενη την υποστήριξη της βίαιης κυριαρχίας, για την οποία ο Μεγάλος Ιεροεξεταστής μιλάει στον Χριστό στο μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, είναι μόνο ένας απόηχος αυτού που θα περάσουμε. Υπάρχει όμως η πρόνοια του Θεού σε αυτό. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος για την μετάνοια και την ανανέωση.

Όλα τα συναισθήματα που νιώθετε– πικρία, απελπισία, αδυναμία– είναι φυσιολογικά στην κατάστασή σας. Ο Θεός σας απαγορεύει να αισθάνεστε ένοχοι γι’ αυτά. Προσπαθήστε να βρείτε ασχολίες που απαιτούν πλήρη προσοχή και συγκέντρωση. Προσπαθήστε να περνάτε περισσότερο χρόνο στην εξοχή, σε έναν κόσμο που είναι πραγματικός και όχι φανταστικός. Βιβλία, τέχνη, ταξίδια –προσπαθήστε να κάνετε τη ζωή σας όσο το δυνατόν πιο αυθεντική, χωρίς να καθορίζεται από την επίσημη ατζέντα. Η προτεραιότητα παραμένει η ίδια –να διατηρήσετε την ακεραιότητά σας. «Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;» (Κατά Μάρκον 8:36).

Η δικτατορία, η οποία φαίνεται ακλόνητη, έχει εισέλθει στον δρόμο της αυτοκαταστροφής. Έχει χάσει την επαφή της με την πραγματικότητα και η σύγκρουσή της με αυτήν, καθώς και η επακόλουθη διάλυσή της είναι θέμα χρόνου. Πράγματι, μετά τα σύννεφα έρχεται η λιακάδα και θα δούμε καλύτερες μέρες,

Με ευλογίες και τις πιο θερμές μου ευχές,
Πρωθιερέας Αντρέι Κορντότσκιν

Print Friendly, PDF & Email

As you’ve reached the conclusion of the article, we have a humble request. The preparation and publication of this article were made possible, in part, by the support of our readers. Even the smallest monthly donation contributes to empowering our editorial team to produce valuable content. Your support is truly significant to us. If you appreciate our work, consider making a donation – every contribution matters. Thank you for being a vital part of our community.

To ιστολόγιο Δημόσια Ορθοδοξία (Public Orthodoxy) επιδιώκει να προωθήσει συζήτηση και συνδιάλεξη, παρέχοντας ένα φόρουμ για διαφορετικές απόψεις σε σχέση με σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Οι απόψεις που εκφράζονται σ’ αυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά του συγγραφέως και δεν αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των εκδοτών,των μεταφραστών, ή του Κέντρου Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών.

Σχετικά με τον συγγραφέα

Have something on your mind?

Thanks for reading this article! If you feel that you ready to join the discussion, we welcome high-caliber unsolicited submissions. Essays may cover any topic relevant to our credo – Bridging the Ecclesial, the Academic, and the Political. Follow the link below to check our guidlines and submit your essay.

Proceed to submission page

Αξιολογήστε αυτήν τη δημοσίευση

Σας φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο;

Κάντε κλικ στα αστεράκια για να το αξιολογήσετε!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

Γίνετε ο πρώτος/η που θα αξιολογήσει αυτό το άρθρο.

Μοιραστείτε αυτήν την δημοσίευση

Αποποίηση ευθυνών

Public Orthodoxy seeks to promote conversation by providing a forum for diverse perspectives on contemporary issues related to Orthodox Christianity. The positions expressed in the articles on this website are solely the author’s and do not necessarily represent the views of the editors or the Orthodox Christian Studies Center.

Σχετικά με το έργο

Μια Δημοσίευση του Κέντρου Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου
Φόρντχαμ