Εκκλησιαστική ζωή και Ποιμαντική

Προετοιμασία των Ορθοδόξων για τον καθορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα

Δημοσιεύθηκε στις: 1 Μαΐου, 2024
10 views
Αξιολόγηση αναγνωστών:
0
(0)
Reading Time: 3 minutes
Διαθέσιμο επίσης στα: English | Русский
Easter eggs in a Serbian church
iStock.com/BalkansCat

Ρωμαιοκαθολικοί και Ανατολικοί Ορθόδοξοι εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους σχετικά με τις δηλώσεις τόσο του Πάπα Φραγκίσκου όσο και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου αναφορικά με την καθιέρωση κοινής ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα έως το 2025. Η 1700η επέτειος της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου της Νικαίας (325 μ.Χ.) αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τη διευθέτηση του ζητήματος του ημερολογίου και του κοινού εορτασμού της Ανάστασης. Οι εν λόγω προσπάθειες βασίζονται στις εργασίες μιας οικουμενικής συνάντησης επιστημόνων στο Χαλέπι της Συρίας το 1997. Οι περισσότεροι Ορθόδοξοι και Προχαλκηδόνιοι χριστιανοί, ωστόσο, έχουν πιθανώς λησμονήσει ότι η Ορθόδοξη-Ρωμαιοκαθολική Διαβούλευση, η Ορθόδοξη-Λουθηρανική Διαβούλευση καθώς και ο Ορθόδοξος Θεολογικός Σύλλογος το 1999 ενέκριναν τη Δήλωση του Χαλεπίου. Επιπλέον, η Μόνιμη Διάσκεψη των Ορθόδοξων Επισκόπων της Αμερικής (SCOBA) είχε στείλει στον Ορθόδοξο Θεολογικό Σύλλογο της Αμερικής (OTSA) ένα αίτημα για αξιολόγηση. Εν συνεχεία ο Σύλλογος αποκρίθηκε με δύο σημαντικές προτάσεις. Πρώτον, προέτρεψε τους Ορθοδόξους να αποδεχθούν την πρόταση του Χαλεπίου ως την πιο ικανοποιητική μέθοδο για τον καθορισμό της κατάλληλης ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα. Δεύτερον, και εξίσου σημαντικό, παρότρυνε τους ιεράρχες να ξεκινήσουν άμεσα μια εκπαιδευτική πρωτοβουλία, διότι η πρόταση του Χαλεπίου θα απαιτούσε από τους Ορθοδόξους την προσαρμογή του χρόνου εορτασμού του Πάσχα.

Παρόλο που περαιτέρω συναντήσεις εξακολούθησαν να διεξάγονται και να βασίζονται στη Δήλωση του Χαλεπιού τίποτα δεν προέκυψε από τις παραπάνω προτάσεις. Πάνω από είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η ανάγκη για ενημέρωση τόσο των Ανατολικών Ορθόδοξων όσο και των Προχαλκηδονίων χριστιανών σχετικά με τη σημασία της πρότασης ως τον προσφορότερο τρόπο για την εξεύρεση μιας κοινής μεθόδου για τον καθορισμό της ημερομηνίας του εορτασμού του Πάσχα παραμένει εξίσου επείγουσα. Εκτός απ’ αυτό, την SCOBA αντικατέστησε η Συνέλευση Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και πιο πρόσφατα, οι ιεράρχες της συναντιούνται συχνότερα με τους ομολόγους τους της Μόνιμης Διάσκεψης των Προχαλκηδονίων Εκκλησιών της Αμερικής. Ένα σημαντικό πρώτο βήμα για να αντιληφθούν οι Ορθόδοξοι της Βορείου Αμερικής τη σημασία για την καθιέρωση μιας κοινής ημερομηνίας εορτασμού της Ανάστασης αποτελεί η έναρξη μιας εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας σε επίπεδο ενορίας, την οποία θα πρέπει να προωθήσουν οι Ορθόδοξοι και οι Προχαλκηδόνιοι επίσκοποι στη Βόρεια Αμερική και μάλιστα το συντομότερο δυνατό.

Όσον αφορά τους Ορθόδοξους στη Βόρεια Αμερική, το εξαιρετικό κείμενο που συνέγραψε ο καθηγητής Ιωάννης Φωτόπουλος το 2017 «Μερικές συνηθισμένες παρανοήσεις σχετικά με την ημερομηνία του Πάσχα»  θα πρέπει να αποτελέσει υποχρεωτικό ανάγνωσμα για όποιον επιθυμεί να κατανοήσει τη σημασία της Δήλωσης του Χαλεπίου, ενώ για όσους επισκόπους και τους συμβούλους τους που επιθυμούν και μπορούν να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στην εξέταση των υπέρ και των κατά της Διακήρυξης, τα κείμενα της 26ης συνάντησης Orientale Lumen του 2022 παρέχουν μια επισκόπηση τόσο της Δήλωσης όσο και της πορείας των συνεχών διαβουλεύσεων που ακολούθησαν. (βλ. Joseph Loya, OSA, επιμ., Easter Together: An Ecumenical Exploration for a Common Date, Eastern Publications, 2022

Αναμφίβολα, τα έντονα συναισθήματα και η επώδυνη ιστορική μνήμη μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά οποιαδήποτε πρόταση για αλλαγή του ημερολογίου, όπως γνωρίζουμε και από την ιστορία. Για παράδειγμα, όταν το 1582 αφαιρέθηκαν δέκα ημέρες από το δυτικοευρωπαϊκό ημερολόγιο με την έκδοση του αναθεωρημένου ημερολογίου από τον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ΄, ξέσπασαν ταραχές σε διάφορα μέρη, ενώ ο φόβος για το ενδεχόμενο περαιτέρω κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής αναταραχής είχε αποτρέψει, ορισμένους αιώνες νωρίτερα, τον αυτοκράτορα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ανδρόνικο Β΄ Παλαιολόγο απ’ την αποδοχή των συστάσεων του φημισμένου λογίου Νικηφόρου Γρηγορά (1295-1360). Ο Γρηγοράς είχε παροτρύνει τον αυτοκράτορα να προχωρήσει στην απαραίτητη μεταρρύθμιση λόγω των ανακριβειών που είχαν εισχωρήσει με το πέρασμα του χρόνου από την υιοθέτηση του Ιουλιανού ημερολογίου. Αργότερα, οι μηχανορραφίες, οι συνωμοσίες και οι απειλές που αντιμετώπισε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερεμίας Β΄ (1536-1595), ο οποίος αφού εξελέγη, έπειτα καθαιρέθηκε και μετά επανεξελέγη, ενέτειναν τους φόβους για τα προβλήματα που θα μπορούσε να προκαλέσει μια πρόταση για μεταβολή του ημερολογίου εντός της Οθωμανικής επικράτειας.

Δεδομένου του μικρού αριθμού τόσο των Ανατολικών Ορθοδόξων όσο και των Προχαλκηδονίων στην Αμερική, οι προτάσεις που διατυπώνονται για την επανεξέταση του ημερολογιακού ζητήματος δεν θα πείσουν, πιθανότατα, τους Ανατολικούς Ορθόδοξους ή τους Προχαλκηδόνιους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, με μια μερική ημερολογιακή μεταβολή εν εξελίξει στην Ουκρανία και ενόψει της επερχόμενης επετείου της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, η Συνέλευση των Κανονικών Επισκόπων των Η.Π.Α μπορεί να συνεργαστεί με τους Προχαλκηδονίους για να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της εκπαίδευσης, όπως είχε προτείνει ο Ορθόδοξος Θεολογικός Σύλλογος πριν από είκοσι πέντε χρόνια, ούτως ώστε να τεθεί τέλος στους φόβους περί «δυτικής» συνωμοσίας, εγκατάλειψης της «γνήσιας» Ορθοδοξίας και της διάδοσης παρόμοιων αποκυημάτων φαντασίας που στερούνται ιστορικής τεκμηρίωσης. Ακόμη πιο σημαντικό, είναι η έναρξη μιας κοινής μελέτης της Δήλωσης, η οποία έχει επικυρωθεί από Ανατολικούς Ορθόδοξους και τους Προχαλκηδόνιους ιεράρχες της Βορείου Αμερικής, διότι θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς την υιοθέτηση μιας συνολικής εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας σε επίπεδο ενορίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το ποίμνιο αμφοτέρων των εκκλησιών θα έχει την ευκαιρία να κατανοήσει καλύτερα την Δήλωση του Χαλεπίου με συνέπεια να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα της αληθινής πίστης, τόσο στην Αμερική όσο και στην Εκκλησία ανά τον κόσμο.  

Print Friendly, PDF & Email

As you’ve reached the conclusion of the article, we have a humble request. The preparation and publication of this article were made possible, in part, by the support of our readers. Even the smallest monthly donation contributes to empowering our editorial team to produce valuable content. Your support is truly significant to us. If you appreciate our work, consider making a donation – every contribution matters. Thank you for being a vital part of our community.

To ιστολόγιο Δημόσια Ορθοδοξία (Public Orthodoxy) επιδιώκει να προωθήσει συζήτηση και συνδιάλεξη, παρέχοντας ένα φόρουμ για διαφορετικές απόψεις σε σχέση με σύγχρονα ζητήματα που αφορούν τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό. Οι απόψεις που εκφράζονται σ’ αυτό το άρθρο είναι αποκλειστικά του συγγραφέως και δεν αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των εκδοτών,των μεταφραστών, ή του Κέντρου Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών.

Σχετικά με τον συγγραφέα

Have something on your mind?

Thanks for reading this article! If you feel that you ready to join the discussion, we welcome high-caliber unsolicited submissions. Essays may cover any topic relevant to our credo – Bridging the Ecclesial, the Academic, and the Political. Follow the link below to check our guidlines and submit your essay.

Proceed to submission page

Αξιολογήστε αυτήν τη δημοσίευση

Σας φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο;

Κάντε κλικ στα αστεράκια για να το αξιολογήσετε!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

Γίνετε ο πρώτος/η που θα αξιολογήσει αυτό το άρθρο.

Μοιραστείτε αυτήν την δημοσίευση

Αποποίηση ευθυνών

Public Orthodoxy seeks to promote conversation by providing a forum for diverse perspectives on contemporary issues related to Orthodox Christianity. The positions expressed in the articles on this website are solely the author’s and do not necessarily represent the views of the editors or the Orthodox Christian Studies Center.

Σχετικά με το έργο

Μια Δημοσίευση του Κέντρου Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου
Φόρντχαμ