Author Archives: Public Orthodoxy

Ασθένεια, κοινότητα και θλίψη στην εποχή του Covid-19

Σούζαν Ρ. Χόλμαν (Susan R. Holman)

Ένα πρωινό, πριν μερικά χρόνια, πήγαινα με το τραίνο –την υπερταχεία Ασέλα– στην Νέα Υόρκη. Ήμασταν στο Κονέκτικατ όταν μια γυναίκα περίπου 60 ετών λιποθύμησε, προφανώς, ενώ περίμενε με το αυτοκίνητο της στη διάβαση του σιδηροδρόμου. Έχοντας μόλις λάβει εξιτήριο από το νοσοκομείο, η γυναίκα, που είχε τη φροντίδα των εγγονών της, ηλικίας 4 και 2 ετών, τα πήγαινε με προσοχή και αγάπη στο νηπιαγωγείο. Ήπια, ανεξέλεγκτα –κάτι ανεξήγητο για όσους το έβλεπαν– το μπροστινό τμήμα του αυτοκινήτου της χώθηκε κάτω από τις μπάρες και το αυτοκίνητο κύλησε ως τις γραμμές, ακριβώς τη στιγμή που διερχόταν το τρένο μας. Η γυναίκα και ο εγγονός της πέθαναν ακαριαία· η μικρή αδερφή του πέθανε μερικές ημέρες αργότερα. Μετά από αρκετή ώρα αναμονή, μισό μίλι πέρα ​​από το συμβάν και με το τρένο μας να είναι ακόμη μπλεγμένο με το κατεστραμμένο αυτοκίνητο, εμείς, οι σοκαρισμένοι επιβάτες, τελικά κατεβήκαμε στον πλησιέστερο σταθμό, περιμένοντας νέο τρένο. Όταν οι δημοσιογράφοι άρχισαν να καταφτάνουν στη γεμάτη πλατφόρμα, με μικρόφωνα στο χέρι, δεν μπορούσα να πω λέξη. Η σιωπή έμοιαζε να είναι η μόνη προσήκουσα απάντηση σε μία τόσο βίαιη και θανατηφόρα συγκυρία.

Αυτές τις μέρες, μέσα στην παγκόσμια θλίψη που προκάλεσε η πανδημία και η οικονομική και πολιτική κατάρρευση, αισθάνομαι παρόμοια όπως εκείνο το πρωί στην πλατφόρμα: με έχει καταλάβει η σιωπή. Κάποιος εσωτερικός φρουρός με καλεί να παρακολουθήσω με σεβασμό το «μετατραυματικό στρες» των απωλειών που διαφαίνονται και που δεν υπάρχουν λόγια να τις περιγράψουν. Αυτή η σιωπή είναι για μένα μια αλληλεγγύη πνεύματος, ένας τρόπος –τρόπος του λέγειν– να κλαίω μαζί με εκείνους που κλαίνε. Και όμως· μέσα σε μια τέτοια σιωπή, ακριβώς επειδή αυτή η κρίση σχετίζεται άμεσα με την ακαδημαϊκή μου ενασχόληση με την παγκόσμια υγεία και την ιστορία των θρησκευτικών αντιδράσεων σε ασθένειες και ανάγκες, παλεύω, με μια εξίσου περίπλοκη αίσθηση ευθύνης, να βρω την κατάλληλη γλώσσα που θα μπορούσε να διαμορφώσει επιλογές και ενέργειες –έστω κι αν είναι μόνο οι δικές μου– στο μέσο της καταιγιστικής φλυαρίας των μέσων ενημέρωσης. Το κείμενο αυτό είναι εν μέρει μια απάντηση σε αυτά τα εσωτερικά ερεθίσματα. Αλλά ίσως μπορεί να ενθαρρύνει και άλλους να παλέψουν ένα παρόμοιο αγώνα, καθώς ακούμε, ελπίζουμε και αρχίζουμε να διαμορφώνουμε χρήσιμους και ψύχραιμους διαλόγους επί της περίστασης, με βάθος και συνοχή.

Continue reading

Η Ευχαριστία, τα φυσικά στοιχεία της και η μοριακή βιολογία

Ερμίνα Νεντελέσκου (Hermina Nedelescu)

Η Ορθόδοξη Εκκλησία και οι επιστημονικές γνώσεις γενικά κινούνται παράλληλα. Αν η συμφωνία μεταξύ της Εκκλησίας και της επιστήμης μοιάζει ανέφικτη, αυτό σημαίνει πως είναι καιρός να επανεξετάσουμε τις παλαιότερες παραδόσεις υπό το φως των σημερινών επιστημονικών δεδομένων. Η επιστήμη δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να υπαγορεύσει την ορθόδοξη θεολογία, αλλά παρέχει κυρίως συμβολές στις θεολογικές απόψεις της Εκκλησίας και στην κοινωνία γενικότερα.

Η πανδημία του κορωνοϊού (Covid-19) αποκάλυψε ένα πλήθος ευπαθειών σε πολλά επίπεδα της κοινωνίας. Για παράδειγμα,  παρά τις χιλιάδες επιστημονικές αναφορές που δημοσιεύθηκαν μετά την πρώτη εμφάνιση του σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS) το 2003, σχετιζόμενου με κορωνοϊό, πολλοί άνθρωποι αλλά και κοινότητες εξακολουθούν να εκπλήσσονται από την «ξαφνική» εμφάνιση της τρέχουσας πανδημίας. Επειδή θα έχουμε και άλλες εξάρσεις επιδημιών στο μέλλον, δυστυχώς, είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη τα επιστημονικά στοιχεία.

Continue reading

“Μνήσθητι, Κύριε …”: Η Λειτουργία, η Ιστορία και η «λαβίδα» της Θείας Μετάληψης σε μια εποχή πανδημίας

Ντάνιελ Γκαλάτσα (Daniel Galadza)

Τους τελευταίους μήνες, οι εκκλησιαστικές αρχές αναζητούν ιστορικά παραδείγματα που να υποδεικνύουν τρόπους να συνεχιστεί η διακονία των πιστών και να διατηρηθεί η λατρεία στις εκκλησίες, μέσα σε μια εποχή παγκόσμιας πανδημίας· επειδή, όπως έχουν επισημάνει και άλλοι, το κλείσιμο των χώρων λατρείας και η διακοπή της πραγματοποίησης των Λειτουργιών δεν αποτελεί επιλογή για την Εκκλησία, έστω κι αν ορισμένοι άγιοι μπόρεσαν να φτάσουν στην αγιότητα χωρίς τακτική μυστηριακή ζωή ή συμμετοχή σε κοινή λατρεία.

Παρά την επιθυμία όλων να επιστρέψουν στην ομαλότητα, αυτό προς το παρόν είναι αδύνατο στα περισσότερα μέρη. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, ο Έλληνας Ορθόδοξος Μητροπολίτης Αυγουστίνος ενημέρωσε τους πιστούς ότι, παρά την εκ νέου έναρξη των λειτουργιών στις εκκλησίες, οι κρατικοί κανονισμοί καθιστούν αδύνατη την μετάληψη της θείας Κοινωνίας με κοινή λαβίδα. Στη γειτονική Αυστρία, ο Έλληνας Ορθόδοξος Μητροπολίτης Αρσένιος βρήκε μια λύση γι αυτό το πρόβλημα, αφαιρώντας το κουτάλι από την εξίσωση και κοινωνώντας τους πιστούς «στο χέρι», ακολουθώντας το ιστορικό προηγούμενο και «τη λειτουργική και κανονική παράδοση της πρώτης χιλιετίας και της μακραίωνης και αποδεκτής πρακτικής της μετάληψης σύμφωνα με τη Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου του Αδελφόθεου».

Η αναζήτηση λύσης για την διανομή της Ευχαριστίας στους πιστούς είναι σπουδαίο έργο, ωστόσο, κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί αν είναι απαραίτητη μια τέτοια αιτιολόγηση, η οποία χειραγωγεί τη λειτουργική ιστορία για να ταιριάξει στις δύσκολες σημερινές συνθήκες. Για να γίνει καλύτερα κατανοητό το γιατί, θα δώσω μια περίληψη αυτών που γνωρίζουμε για την ιστορία της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιακώβου και τη χρήση της λαβίδας της μετάληψης.

Continue reading

Τι κρύβεται πίσω από τον νόμο που ψηφίστηκε το 2019 στο Μαυροβούνιο σχετικά με θρησκευτική ελευθερία και τους θρησκευτικούς οργανισμούς

Ιλιάνα Τοντόροβιτς (Ilijana Todorovic)

[Αυτό το άρθρο αξιολογεί την αμφιλεγόμενη θρησκευτική νομοθεσία του Μαυροβουνίου που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο της χώρας τον Δεκέμβριο του 2019.]

Το βασικό αντικείμενο του νόμου του Μαυροβουνίου αφορά στην κυριότητα της θρησκευτικής ιδιοκτησίας. Αν και κάθε άρθρο του νόμου χαρακτηρίζεται από νομικές ελλείψεις, τα πιο σημαντικά προβλήματα παρουσιάζονται στα άρθρα 62 και 63. Αυτά τα δύο άρθρα αναφέρουν ότι τρεις κατηγορίες ιδιοκτησίας και γης που ανήκουν σε θρησκευτικές κοινότητες –αυτές που χτίστηκαν με δημόσια έσοδα, αυτές που βρίσκονται στην κυριότητα του «Μαυροβουνίου» πριν από το 1918 και εκείνες που χτίστηκαν με κοινές επενδύσεις πολιτών– δεν ανήκουν πλέον στις ίδιες τις θρησκευτικές κοινότητες, αλλά θεωρούνται ως «πολιτιστική κληρονομιά» του Μαυροβουνίου και, ως εκ τούτου, θα περιέλθουν στο κράτος.

Continue reading