Author Archives: Public Orthodoxy

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ: ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗ

Από τον Pavlo Smytsnyuk

Η ίδρυση της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας προκάλεσε διχασμό στον Ορθόδοξο κόσμο παγκοσμίως. Ωστόσο, αυτό που δεν έχει προσεχθεί ιδιαίτερα είναι η επίδραση της ανακήρυξης της αυτοκεφαλίας σε άλλες χριστιανικές ομολογίες και οικουμενικούς θεσμούς. Αναπόφευκτα, κι ορισμένες φορές αθέλητα, οι εν λόγω εκκλησίες παρασύρθηκαν στη διένεξη και αναγκάστηκαν να επιλέξουν μεταξύ της Κωνσταντινουπόλεως (δηλαδή της νέας Ορθόδοξης εκκλησίας της Ουκρανίας ) και της Μόσχας.

Σε διεθνές επίπεδο, η σύγκρουση μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Μόσχας είχε ως αποτέλεσμα την αποχώρηση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας από τις διορθόδοξες και οικουμενικές επιτροπές, στις οποίες προεδρεύουν οι εκπρόσωποι του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η εν λόγω πράξη έθεσε σε κίνδυνο τις σχέσεις των Ορθοδόξων με άλλες εκκλησίες σε πολλαπλά επίπεδα, διότι η αποχώρηση της Μόσχας αμφισβήτησε τον οικουμενικό ρόλο των συνελεύσεων των ορθόδοξων επισκόπων της διασποράς. Επιπλέον, απείλησε τους πολυμερείς και διμερείς διαλόγους, όπως τον θεολογικό διάλογο με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία καθώς και τη λειτουργία διαφόρων διεθνών οικουμενικών οργάνων.

Continue reading

Η Ελπίδα και η Τελική Σύνθεση
Μαθήματα από έναν Ρώσο Ορθόδοξο Χριστιανό Επιστήμονα, Μέρος 3

Christopher Howell

Σε δύο προηγούμενες αναρτήσεις ασχολήθηκα με τις επιστημονικές και πολιτικές απόψεις του επιστήμονα Θεοδόσιου Ντομπζάνσκι. Ο τρίτος τομέας στον οποίο θα ήθελα να επικεντρωθώ είναι η θρησκεία, όπου το έδαφος είναι αρκετά ασταθές.  Οι απόψεις του Ντομπζάνσκι αναφορικά με τη θρησκεία ήταν ιδιόμορφες και άκρως προσωπικές, ενώ είναι ασαφές σε ποιο βαθμό ο ίδιος ενστερνιζόταν συγκεκριμένα ορθόδοξα δόγματα. Αν και ήταν ανοιχτός όσον αφορά τη συμπάθειά του για τη θρησκεία, καθώς και το ενδιαφέρον του για φιλοσοφικά ζητήματα, κρατούσε πολλά πράγματα για τον εαυτό του, εφόσον προσευχόταν σε μια γλώσσα που οι συνάδελφοί του δεν μπορούσαν να καταλάβουν.

Αυτό το γεγονός καθιστούσε τις πεποιθήσεις του δυσδιάκριτες. Στο άρθρο The Grand Old Man of Evolution[Ο Μέγας Γηραιός Άντρας της Εξέλιξης], ο Ernst Mayr παρατηρεί ότι ο Ντομπζάνσκι πίστευε σε έναν προσωπικό Θεό, ενώ ο Francisco Ayala, ο οποίος ήταν παρών στον θάνατο του Ρώσου επιστήμονα, υποστήριξε στα απομνημονεύματά του ότι ο Ντομπζάνσκι δεν πίστευε. Φαίνεται πάντως ότι ο τελευταίος κατά καιρούς μετρίαζε τη στάση αναφορικά με τα δόγματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ενώ παράλληλα στο έργο του The Biology of Ultimate Concern [Η Βιολογία της Απόλυτης Ανησυχίας] αναφέρει ότι είναι «ανώφελο» να προσεύχεσαι σε έναν «ντεϊστικό ωρολογοποιό Θεό». Παρόλα αυτά, ο Ντομπζάνσκι προσευχόταν συχνά. Πως μπορεί κανείς λοιπόν να αποσαφηνίσει όλα τα παραπάνω;

Continue reading

Η ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ «MEMORIAL»

Από την Kristina Stoeckl

Η ταύτιση των συντηρητικών του 21ου αιώνα με ιστορικές περιόδους που προηγούνται χρονικά των εμπειριών του ολοκληρωτισμού αποκαλύπτει ένα βασικό τυφλό σημείο του σύγχρονου συντηρητισμού. Η χρήση των πολιτικών συνθηκών του Μεσοπολέμου (1920-1940) ως αναλογία για τους σύγχρονους αγώνες μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών αγνοεί εσκεμμένα το «μάθημα» του ολοκληρωτισμού. Τίποτα δεν αποτελεί καλύτερο παράδειγμα της εν λόγω λήθης απ’ το πρόσφατο κλείσιμο της Memorial της ΜΚΟ που ήταν αφιερωμένη στη συντήρηση της μνήμης των θυμάτων του σταλινισμού, από τις ρωσικές αρχές.  

Στην ιστοσελίδα της Δημόσιας Ορθοδοξίας, ο Aram G. Sarkisian επισήμανε πρόσφατα την περίεργη συνάφεια που καλλιεργούν ορισμένοι Αμερικανοί Ορθόδοξοι αναφορικά με τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο, καθώς και τον τρόπο, με τον οποίο υπερσυντηρητικές ορθόδοξες ομάδες οικειοποιούνται την ιστορία του 18ου αιώνα προσαρμόζοντας την δια μιας διαστρεβλωμένης και ανιστόρητης ερμηνείας στον 21ο αιώνα. Η ταύτιση με παρελθούσες εποχές δεν αποτελεί ίδιον μονάχα των Αμερικανών Ορθόδοξων. Έχω επίσης εντοπίσει την εν λόγω ταύτιση με το παρελθόν σε μελέτες μου σχετικά με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, ιδίως αναφορικά με την περίοδο του Μεσοπολέμου.

Continue reading

ΤΡΑΝΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΕΝΔΡΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΑΣ

Thomas Arentzen

Χαίρε, δένδρον ευσκιόφυλλον, υφ’ ου σκέπονται πιστοί
Χαίρε, Ξύλον μακάριον. –
Τιμίου Σταυρού Ακαθίστου Ύμνου Ακολουθία

Κάνοντας βόλτες γύρω απ’ το χριστουγεννιάτικο δέντρο στη μικρή μου Νορβηγική κωμόπολη, έφερα στο νου μου πως ο χριστιανικός κόσμος είναι γεμάτος από δέντρα. Όχι μονάχα έλατα ασφαλώς, όχι πρωτίστως πάντως. Ωστόσο το έλατο μου προκάλεσε εκείνη τη στιγμή, αυτό που θα μπορούσα να αποκαλέσω δενδρόβια διαύγεια, διότι οι κορμοί ξεπετάγονται παντού γύρω μας. Μόλις δημιουργήθηκε ο άνθρωπος, ο Θεός τοποθέτησε το γήινο αυτό πλάσμα ανάμεσα σε φύλλα και κλαδιά. Το Δένδρο της Ζωής βρισκόταν στο κέντρο της αρχέγονης πραγματικότητας, ως πηγή ζωτικής δύναμης. Απ’ την άλλη πλευρά, μετά την Πτώση, αναδύθηκε το Δένδρο του Σταυρού, φέροντας τον καρπό της Σωτηρίας. Η σύνδεσή τους διακόπτεται από ένα άλλο δένδρο, αυτό της γνώσης, του οποίου οι καρποί είναι θανατηφόροι. Η ιστορία είναι γνωστή σε κάθε χριστιανό, παρόλα αυτά, τείνουμε να ξεχνάμε ότι ο Χριστιανισμός είναι ουσιαστικά μια θρησκεία των δένδρων.

Οι πρώτοι χριστιανοί γνώριζαν καλά την εν λόγω ιστορία, επειδή θεωρούσαν τον Χριστό τον νέο Αδάμ και την Μαρία την νέα Εύα, ενώ παράλληλα, είδαν στον Σταυρό το νέο Δέντρο της Ζωής. Ο ίδιος ο Κύριος, καθώς περιπλανιόταν στους χωμάτινους δρόμους της γης, μιλούσε με δενδρικούς συμβολισμούς: «Ποτέ πια να μη φάει κανείς καρπό από σένα!» (Μκ. 11:14). Η συκιά Τον άκουσε και απάντησε χάνοντας τα φύλλα της, όπως αναφέρει ο ευαγγελιστής. Καθίσταται σαφές ότι ο Ιησούς ταυτιζόταν με τον φυτικό κόσμο. Αποκαλούσε τον εαυτό του το αληθινό κλήμα, ενώ τα κλαδιά ήταν οι μαθητές Του (Ιω. 15)· αναζητούσε κατάλληλες παρομοιώσεις μέσα απ’ τη φύση για να περιγράψει τη θεία πραγματικότητα: «Με τι να παρομοιάσουμε τη βασιλεία του Θεού ή με ποια παραβολή να την παραστήσουμε;» (Μκ. 4:30-31) ρωτούσε ρητορικά, δίνοντας την ακόλουθη απάντηση: «Μοιάζει με σπόρο σιναπιού, που όταν τον σπείρουνε στη γη είναι ο μικρότερος απ’ όλους τους σπόρους που σπέρνονται. Μετά τη σπορά, όμως, βλασταίνει και γίνεται μεγαλύτερο απ’ όλα τα λαχανικά. Κάνει τόσο μεγάλα κλαδιά, ώστε τα πουλιά να μπορούν να φωλιάζουν στη σκιά του» (Μκ. 4:31-32· Μτ. 13:31-32). Πουλιά πετούν ελεύθερα πάνω απ’ τα βλαστάρια, τα οποία συνεχώς μεγαλώνουν και ξεχειλίζουν απ’ τους χυμούς της Εκκλησίας.

Continue reading