Category Archives: Uncategorized

Προσφέροντας καταφύγιο στο Θεό

Αιδ. Δρ. Μάικλ Πλέκον (Rev. Dr. Michael Plekon)

Μετά το Εβραϊκό και το Χριστιανικό Πάσχα, στη μέση μιας πανδημίας που κανείς μας δεν μπορούσε να προβλέψει ή να περιμένει, υπάρχει μια σπουδαία γυναίκα που μπορεί να μας προσφέρει όραμα και βεβαιότητα, που μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε το καλό παρά τον τρόμο που προκαλεί ο κορωνοϊός. Μιλά από μια άλλη περίοδο φρίκης: το Ολοκαύτωμα.

Δεν μπορείς να μας βοηθήσεις, αλλά πρέπει εμείς να Σε βοηθήσουμε και να υπερασπιστούμε την κατοικία Σου μέσα μας, μέχρι τέλους. Υπάρχουν, είναι αλήθεια, κάποιοι που, ακόμη και σε αυτό το τελευταίο στάδιο, δίνουν για φύλαξη τις ηλεκτρικές σκούπες και τα ασημένια τους σερβίτσια, αντί να προστατεύουν εσένα, αγαπητέ Θεέ. Και υπάρχουν εκείνοι που θέλουν να δώσουν το σώμα τους για φύλαξη, που όμως δεν είναι παρά ένα καταφύγιο χιλιάδων φόβων και πικρών συναισθημάτων. Και λένε, «δεν θα πέσω στα χέρια τους». Αλλά ξεχνούν ότι κανείς δεν βρίσκεται στα χέρια τους, αν είναι μέσα στην αγκαλιά Σου. Αρχίζω να νιώθω κάπως πιο γαλήνια, Θεέ μου, χάρη σε αυτήν τη συνομιλία μαζί Σου. Θα κάνουμε κι άλλες, πολλές ακόμη συνομιλίες μαζί. Σίγουρα θα έρθουν και δύσκολες μέρες στη σχέση μας, όταν η πίστη μου θα εξασθενήσει κάπως, αλλά πίστεψε με, θα παλεύω πάντα για Σένα και θα μένω πιστή σε Σένα, και δεν θα σε διώξω ποτέ από κοντά μου. (12 Ιουλίου 1942)

Continue reading

Πίστη, λογική και Ευχαριστία
Ορισμένες σκέψεις με αφορμή την κρίση του κορωνοϊού

π. Ρόμπερτ Μ. Αρίντα (Fr. Robert Arida)

Πρόσφατα, πολλά έχουν γραφτεί και αναρτηθεί στο διαδίκτυο σχετικά με τη θεία Κοινωνία και τον τρόπο μετάδοσής της, με αφορμή την κρίση του κορωνοϊού. Υπό το πρίσμα αυτό, έχει ενδιαφέρον ότι έχει δοθεί ελάχιστη προσοχή στη σχέση μεταξύ πίστης και λογικής. Ο πρωταρχικός λόγος της παράλειψης αυτής σχετίζεται με τον τρόπο κατανόησης της Θείας Ευχαριστίας και του τρόπου μετάδοσής της. Όντας το σώμα και το αίμα του Χριστού, η Ευχαριστία έχει κατ’ επανάληψη θεωρηθεί ότι είναι απρόσβλητη από τη μετάδοση της μόλυνσης. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε συζήτηση σχετικά με το εάν η Ευχαριστία και ο τρόπος μετάδοσής της εμπλέκονται στη μετάδοση της μόλυνσης θεωρείται ως ύποπτη, ως αιρετική και ως εκ τούτου ως ριζική απόρριψη του ίδιου του πυρήνα της Ορθόδοξης πίστης και ζωής. Είναι ανάγκη, άραγε, να απορρίπτεται η χρήση της λογικής όταν πρόκειται για ζητήματα πίστης; Με βάση την ιστορία μας, είναι προφανές ότι στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η έμφαση στην απαραίτητη συνύπαρξη και αλληλεξάρτηση πίστης και λογικής εμφανίζεται βαθιά ριζωμένη. Πίστη και λογική παρέχουν από κοινού τη βάση για την ζωντανή ευσέβεια που εκφράζεται στην αληθινή λατρεία. Το παρόν κείμενο δεν είναι παρά μια προσπάθεια να δείξουμε τη σχέση μεταξύ πίστης και λογικής, επισημαίνοντας ότι ο τυχόν διαχωρισμός τους οδηγεί τον Χριστιανισμό προς τον μύθο και τη δεισιδαιμονία.

Continue reading

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας και ο κορωνοϊός
Επανεξετάζοντας «τη σχέση με το σύστημα»

Ρεγκίνα Έλσνερ (Regina Elsner)

Από ορισμένες απόψεις, η παγκόσμια κρίση του κορωνοϊού έφερε στο φως ποικίλες ρήξεις, οι οποίες, υπό κανονικές συνθήκες, συχνά απορρίπτονταν ως περιθωριακά προβλήματα μικρών ομάδων. Οι ανεπίλυτες και υποτιμημένες κοινωνικές αδικίες έγιναν εμφανείς και αναγνωρίστηκαν ως απειλή όχι μόνο για την ύπαρξη των ομάδων αυτών. Μια παρόμοια επίδραση της κρίσης του κορωνοϊού μπορεί επίσης να παρατηρηθεί και σε ό,τι αφορά τις Εκκλησίες. Πολλά ζητήματα που αποτελούσαν εστίες σύγκρουσης κατά τα τελευταία έτη απορρίφθηκαν ως μεμονωμένες απόψεις μικρών ομάδων ή κάποιων ιδιαίτερα φιλελεύθερων ή συντηρητικών ατόμων. Αυτό είχε ως συνέπεια την αναβολή και οποιασδήποτε προσπάθειας αναζήτησης κάποιας λύσης. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας αυτό ισχύει ειδικά για τη σχέση της με τη σύγχρονη κοινωνία του 21ου αιώνα. Η Εκκλησία –παρά την αύξηση των αιτημάτων– θεώρησε τον εαυτόν της ασφαλή στο πλαίσιο της συμφωνικής αλληλεπίδρασής της με την πολιτική ελίτ και στον ρόλο της ως ηθική εξουσία μέσα σε έναν όλο και πιο περίπλοκο, παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Από την άποψη αυτή, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας θεωρούσε τον εαυτό της ως αδιαμφισβήτητο στοιχείο του συστήματος.

Σε περιπτώσεις συγκρούσεων, η ηγεσία της Εκκλησίας αντιδρούσε συχνά με έναν τρόπο ακατανόητο, ενίοτε ανυποχώρητο και σκληρόκαρδο. Η στάση αυτή θα μπορούσε να δικαιολογηθεί ιδιαίτερα λόγω της υποτιθέμενης –κι όμως δύσκολο να αποδειχθεί– ύπαρξης μιας φονταμενταλιστικής πτέρυγας μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας. Οι υπερσυντηρητικοί κύκλοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν διάσπαση στο σώμα της Εκκλησίας, ενώ ο Πατριάρχης θα έπρεπε να κρατήσει όλα τα ρεύματα μαζί, αποτρέποντας μια διάσπαση. Το ίδιο συνέβη και εξαιτίας της εξάπλωσης του Covid-19: η αναποφασιστικότητα των ηγετών της Εκκλησίας στη Ρωσία και τη Λευκορωσία, αλλά και σε άλλες Ορθόδοξες χώρες, όπως η Γεωργία ή η Σερβία, δικαιολογήθηκε, μεταξύ άλλων, από την ύπαρξη πιθανών εντάσεων μέσα στους κόλπους των Εκκλησιών.

Continue reading

ΦΙΜΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΣΤΗ ΣΕΡΒΙΑ

Μια συνέντευξη με τον Ρόντολιουμπ Κούμπατ (Rodoljub Kubat)

Μετά από μια κριτική τοποθέτησή του για το θέμα του κορωνοϊού, η Ιερά Σύνοδος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας απαγόρευσε στον π. Βουκάσιν Μιλίτσεβιτς, Επίκουρου Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Βελιγραδίου, να μιλάει δημόσια. Σε αυτή τη συνέντευξη, ο συνάδελφός του, Ρόντολιουμπ Κούμπατ, ρίχνει φως στα παρασκήνια και τις εντάσεις που υπάρχουν στη Σχολή.

Αυτή η συνέντευξη δημοσιεύτηκε ήδη στα γερμανικά, στο ενημερωτικό δελτίο «Nachrichtendienst Östliche Kirchen».

1) Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Σερβίας απαγόρευσε στον καθηγητή π. Βουκασίν Μιλίτσεβιτς να απευθύνεται στο κοινό. Πώς έφτασε εκεί;

Επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι η απαγόρευση να απευθυνόμαστε στο κοινό προήλθε από τον Πατριάρχη, ως αρμόδιο επίσκοπο. Ο Πατριάρχης είναι ταυτόχρονα και πρόεδρος της Συνόδου. Είναι χαρακτηριστικό, πως το επίσημο αίτημα απαγόρευσης του λόγου του Μιλίτσεβιτς προήλθε από την Μητρόπολη της Μπάτσκα, ο επίσκοπος της οποίας είναι επίσης μέλος της Συνόδου. Αυτό είναι ένα μόνο από τα μέτρα που έχουν λάβει οι εκκλησιαστικές αρχές κατά της Ορθόδοξης Θεολογικής Σχολής. Βέβαια, κάτι τέτοιο ήταν αναμενόμενο, γιατί υπήρχαν ήδη εντάσεις μεταξύ της Σχολής και της ομάδας των επισκόπων που αποτελούν την πλειοψηφία στη Σύνοδο. Ο λόγος για αυτές τις εντάσεις είναι η δυσαρέσκεια των συγκεκριμένων επισκόπων απέναντι  στο γεγονός ότι στην Σχολή αναπτύσσεται ελεύθερη θεολογική σκέψη. Φυσικά, η ελεύθερη θεολογική σκέψη δεν είναι τίποτα συγκλονιστικό. Είναι απλώς μια πιο κριτική προσέγγιση στη θεολογία, την κοινωνία και την εκκλησιαστική ζωή γενικότερα. Αλλά προφανώς ακόμη και αυτό μοιάζει απειλητικό. Δημιουργείται η εντύπωση ότι η πλειοψηφία της Συνόδου προτιμά να βλέπει τη Σχολή ως Ανωτέρα Σχολή Κληρικών παρά ως Τμήμα Θεολογίας. Ένας αριθμός καθηγητών της Σχολής, όπως και κάποιοι επίσκοποι και ιερείς διαφωνούν με αυτό, όμως η αντίπαλη ομάδα έχει την πλειοψηφία στα θεσμικά όργανα της Εκκλησίας και χρησιμοποιεί αυτήν την ισχύ της για να επιβάλει την οπισθοδρομική αντίληψη της για το θέμα της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης.

Continue reading