ΟΙ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΝΑΒΑΛΝΙ ΚΑΙ Η Α-ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
ΙΕΡΑ ΨΕΛΛΙΣΜΑΤΑ

Αντρέι Σίσκοφ (Andrey Shishkov)

Στα τέλη Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκαν πιθανότατα οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας των τελευταίων δέκα ετών σ’ ολόκληρη τη Ρωσία. Οι διαμαρτυρίες προκλήθηκαν από τη σύλληψη του πολιτικού της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι, ο οποίος είχε επιστρέψει στην πατρίδα του μετά από εκτεταμένη νοσηλεία σε νοσοκομείο της Γερμανίας. Τον Αύγουστο του 2020, οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες είχαν προσπαθήσει να τον δηλητηριάσουν και ο Ναβάλνι βρισκόταν αρκετές βδομάδες σε κώμα. Δύο μέρες μετά την επιστροφή του στη Ρωσία, ένα αποκαλυπτικό βίντεο σχετικά με την υποτιθέμενη ιδιωτική κατοικία του Βλαντιμίρ Πούτιν («Το Παλάτι του Πούτιν») αναρτήθηκε στο κανάλι YouTube του Ναβάλνι και μέχρι σήμερα έχει ξεπεράσει τις 100 εκατομμύρια θεάσεις. Αυτά τα γεγονότα αποτέλεσαν το σημείο εκκίνησης των διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια των οποίων η αστυνομία πραγματοποίησε τεράστιο αριθμό συλλήψεων που προκάλεσαν ένα νέο κύμα οργής.

Σε τέτοιες στιγμές σαν κι αυτήν, καθίσταται έκδηλη η οδυνηρή συνειδητοποίηση ότι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, κυρίως οι Ορθόδοξοι της μετασοβιετικής εποχής, δεν διαθέτουν την κατάλληλη θεολογική γλώσσα για να σχολιάσουν τόσο βαρυσήμαντα πολιτικά γεγονότα. Αυτό ισχύει τόσο για αυτούς που είναι εξοργισμένοι από τις ενέργειες των αρχών όσο και για εκείνους που τις υποστηρίζουν. Ο σύγχρονος Ορθόδοξος πολιτικός λόγος είναι αποστασιοποιημένος και επαναλαμβάνει τις ίδιες παλαιές κοινοτοπίες: «Δεν υπάρχουν εξουσίες παρά από τον Θεό», «Δεν ήρθα να φέρω ομόνοια αλλά διαίρεση», «Τα του Καίσαρος τω καίσαρι», «Η εκκλησία είναι εκτός πολιτικής.» Ωστόσο γύρω από αυτές τις κοινοτοπίες δεν δημιουργείται ούτε αφήγημα, ούτε νόημα ή ερμηνεία, ούτε διαμορφώνεται οποιοσδήποτε συγκεκριμένος κανόνας ή οδηγία. Πρόκειται για μια συνθηματολογία που εξακοντίζεται στη δημόσια σφαίρα και χάνεται χωρίς κανέναν απολύτως αντίκτυπο.

Continue reading

Η ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΓΡΥΠΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ ΑΠΟ ΑΥΠΝΙΑ
ΜΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΠΝΙΑΣ

Ματ Καππανακουνέλ (Matt Kappadakunnel)

Το άγχος του 2020 έχει οδηγήσει πολλούς ανθρώπους, μεταξύ αυτών και εμένα, να χάσουν τον ύπνο τους. Είναι αμέτρητες οι νύχτες που παρέμεινα άυπνος περισσότερο από μια ώρα και συχνά με έπαιρνε ο ύπνος λίγα λεπτά πριν χτυπήσει το ξυπνητήρι. Μια νύχτα που δεν μπορούσα να κοιμηθώ έφερα στο νου μου μια πνευματική πρακτική, η οποία είχε αποδειχθεί χρήσιμη στο παρελθόν.

Η τελετή της αγρυπνίας είναι μια πνευματική άσκηση από τις μέρες το Πρώιμου Χριστιανισμού, κατά την οποία κάποιος αφοσιώνεται στη νοερά προσευχή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ορισμένες φορές το Άγιο Πνεύμα μας κρατά άγρυπνους για να προσευχηθούμε ή οι ανησυχίες μας γίνονται η αιτία που χάνουμε τον ύπνο μας και ως εκ τούτου αποτελούν αφορμή για προσευχή. Αυτό συμβαίνει επειδή οι άμυνες και οι περισπασμοί μειώνονται στο ελάχιστο στη μέση της νύχτας και μπορούμε να αφιερωθούμε πληρέστερα στο Θεό.

Continue reading

Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

π. Εμμανουήλ Κλάψης (Emmanuel Clapsis)

Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία διατηρεί εγκάρδιες σχέσεις με τις υπόλοιπες χριστιανικές εκκλησίες και κοινότητες, ενώ συμμετέχει σε κοινές προσπάθειες μαζί τους για την αποκατάσταση της ενότητας ενώπιων όλων των ανθρώπων του Θεού. Παρόλο που οι περισσότεροι από τους Ορθόδοξους πιστούς θεωρούν ότι η συμμετοχή της Εκκλησίας σ’ αυτή την κοινή προσπάθεια για ενότητα καθοδηγείται από το Άγιο Πνεύμα, ορισμένοι εκφράζουν φόβους ότι διακυβεύεται η πίστη της Εκκλησίας για χάρη μιας ενότητας, η οποία δεν βασίζεται πάντα στην αλήθεια. Γιατί αποφάσισε η Ορθόδοξη Εκκλησία να συμμετάσχει στην οικουμενική κίνηση ; Πως σχετίζεται αυτή η συμμετοχή με τον ισχυρισμό ότι ταυτόχρονα αποτελεί τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία;

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο με μια εγκύκλιο του το 1902, καλεί όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες να κινηθούν προς ειρήνη, αδελφική αγάπη και αμοιβαία κοινωνία, καθώς και συνεργασία με τις υπόλοιπες χριστιανικές εκκλησίες και κοινότητες με απώτερο στόχο την ορατή ενότητα. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξέδωσε μια δεύτερη εγκύκλιο το 1920 απευθυνόμενη προς όλες τις Χριστιανικές εκκλησίες προτείνοντας τον σχηματισμό μιας «κοινωνίας των Εκκλησιών» με σκοπό τη κοινή μαρτυρία και δράση.  Στην εγκύκλιο αναφέρεται επίσης πως η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί ότι «η των διαφόρων Χριστιανικών Εκκλησιών προσέγγισις προς αλλήλας και κοινωνία ουκ αποκλείεται υπό των υφισταμένων μεταξύ αυτών δογματικών διαφορών». Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ήλπιζε ότι οι εκκλησίες θα μπορούσαν να κινηθούν προς την ενότητα εάν μπορούσαν να ξεπεράσουν την αμοιβαία δυσπιστία και πικρία, αναζωπυρώνοντας παράλληλα και ενισχύοντας την ευαγγελική αγάπη. Αυτό θα τις βοηθούσε να δουν η μία την άλλη όχι ως ξένους, αλλά ως μέλη του οίκου του Κυρίου, τα οποία «αποτελούν μέλη του ίδιου σώματος του Χριστού και μετέχουν στις υποσχέσεις του Θεού» (Εφ. 3:6). Στην Γ΄ Προσυνοδική Πανορθόδοξη Διάσκεψη αναφέρεται ρητά ότι η «ορθόδοξη συμμετοχή στην οικουμενική κίνηση δεν έρχεται σε αντίθεση με τη φύση και την ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αντιθέτως αποτελεί τη συνεπή έκφραση της Αποστολικής πίστης εντός των νέων ιστορικών συνθηκών».

Continue reading

Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΜΕΜΑΝ: ΧΡΙΣΤΟΣ, Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ.

π. Αλέξης Βινογκράντοφ (Fr. Alexis Vinogradov)

Μετά τη κοίμηση του Αλέξανδρου Σμέμαν το 1983 και κάθε χρόνο διοργανώνεται μια ετήσια διάλεξη προς τιμήν του στο Θεολογικό Σεμινάριο του Αγ. Βλαδίμηρου στη Νέα Υόρκη, στο μέρος δηλαδή  όπου άκμασαν οι ιδέες του, οι οποίες καλλιέργησαν πολλές γενιές κληρικών και πιστών μέσω πολλών δημοσιεύσων και διαλέξεων που έγιναν γνωστές σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Μια ακαδημαϊκή έδρα αφιερωμένη σε ένα συγκεκριμένο άτομο ή η διοργάνωση μιας ετήσιας εκδήλωσης προς τιμήν του υποδεικνύει ότι αυτή η προσωπικότητα αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σκέψη και τα επιτεύγματα ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος, μια πνευματική κληρονομιά, την οποία οι διάδοχοι της, δεσμεύονται να τιμούν και να προωθούν. Στο παρόν άρθρο στοχάζομαι τον τρόπο, με τον οποίο θα διατύπωνε ο π. Αλέξανδρος την απάντηση της Εκκλησίας στην κρίση της εποχής μας.

Σε μια θεμελιώδης ιδέα του έργου του, η οποία πιθανότατα εκφράστηκε σαφέστερα στη διάσημη διάλεξη του Μεταξύ Ουτοπίας και Διαφυγής, ο π. Αλέξανδρος υποστηρίζει τη μέση οδό μεταξύ των δύο άκρων—δηλαδή τη σεκταριστική απομόνωση από τη μία πλευρά, και από την άλλη την άνευ όρων παράδοση σε μια εφήμερη εκκοσμικευμένη ουτοπία. Ωστόσο, η προτεινόμενη μέση οδός δεν αποτελεί έναν συμβιβασμό μεταξύ των δύο άκρων, αλλά μια υπέρβαση των δύο αδιεξόδων και μια πορεία προς ένα απτό εσχατολογικό όραμα, το οποίο σχετίζεται με τον πραγματικό κόσμο, τον οίκο του Σαρκωμένου Κυρίου της ιστορίας.

Continue reading