Η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας) σε σταυροδρόμι

Από τον π. Nicholas Denysenko

Η βίαιη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει τραβήξει την προσοχή του κοινού για πολλούς λόγους: Ανάμεσα τους η ανθρωπιστική καταστροφή, η απόλυτη φρίκη των αδιάκοπων βομβαρδισμών, οι πυροβολισμοί εναντίον διαδηλωτών στους δρόμους, οι επιθέσεις σε πυρηνικά εργοστάσια, οι απειλές δολοφονίας κατά του προέδρου Ζελένσκι και άλλων ηγετών, καθώς και ο πόλεμος κατά της δημοκρατίας.

Μια από τις συνέπειες της επίθεσης της Ρωσίας, η οποία έχει ελλιπώς καλυφθεί απ’ τα ΜΜΕ είναι η προδοσία, η απομόνωση και η διάλυση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου Μόσχας. Ο κλήρος, οι πιστοί και τα περιουσιακά στοιχεία της εν λόγω εκκλησίας δέχονται επιθέσεις. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία εξέπληξε πολλούς, συμπεριλαμβανομένου του Μητροπολίτη Ονούφριου, προκαθήμενου της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Πατριαρχείου Μόσχας. Ο Μητροπολίτη Ονούφριος προέβη σε επείγουσες εκκλήσεις προς τον Πρόεδρο Πούτιν, οι οποίες, ωστόσο, εξακολουθούν να μένουν αναπάντητες. Ο Πατριάρχης Κύριλλος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας επανέλαβε την έκκλησή του για την ενότητα της Ρωσικής Εκκλησίας, η οποία βασίζεται στο αδιαίρετο των λαών της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας, που θεωρούνται ένα έθνος· ένα ιστορικό αφήγημα, το οποίο μοιράζεται με τον Πούτιν. Ο Πατριάρχης Κύριλλος δικαιολόγησε περαιτέρω την εισβολή στην Ουκρανία σε ένα ακατάσχετα φλύαρο κήρυγμα την Κυριακή της Τυρινής, αποδίδοντάς την στις παρελάσεις υπερηφάνειας των ομοφυλοφίλων και επανέλαβε τον ισχυρισμό του Πούτιν ότι η Ουκρανία  εξοντώνει τον λαό του Ντονμπάς εδώ και οκτώ χρόνια.

Continue reading

ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ, Ο «ΡΩΣΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Από τον Jaroslav Skira

Η υπονοούμενη συσχέτιση ενός Ρώσου ορθόδοξου προκαθημένου, μιας ιδεολογίας και μιας γενοκτονίας μπορεί να φαίνεται προκλητική και τραβηγμένη. Για μένα πάντως, δεδομένου του τωρινού αδικαιολόγητου πολέμου των Ρώσων εναντίον της Ουκρανίας, η εν λόγω συσχέτιση δεν αποτελεί υπερβολή. Αυτή τη στιγμή της κοινής μας ιστορίας ως ανθρωπότητα, ο ορισμός ενός συμβάντος είναι εξαιρετικά σημαντικός, ούτως ώστε να εκτιμήσουμε τα φρικτά γεγονότα στην Ουκρανία και την ιδεολογία που είναι συνυπεύθυνη για την βία, που συντελείται εναντίον του αθώου ουκρανικού λαού. Ο ορισμός της κατάστασης αποτελεί ουσιαστική ηθική απόφαση.

Τις στιγμές αυτές η γενοκτονία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια για τον λαό τα Ουκρανίας, την ουκρανική διασπορά και όλους τους ανθρώπους καλής θέλησης. Γενοκτονία είναι η εξολόθρευση φυλετικών, εθνικών, εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων. Παρόλο που υφίστανται διάφορες επιστημονικές θεωρήσεις σχετικά με την εν λόγω έννοια, επέλεξα να την προσεγγίσω στο πλαίσιο μιας ηθικής εννοιολογικής σύλληψης απ’ την οπτική γωνία του θύματος. Τον όρο γενοκτονία διετύπωσε πρώτος ο Πολωνός δικηγόρος Raphaël Lemkin κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ την όρισε ως την εξάλειψη διαφορών μεταξύ «αποικιοκρατούμενων ομάδων» με σκοπό την επιβολή της πολιτιστικής και πολιτικής ταυτότητας μιας «αποικιοκρατικής ομάδας». Όσοι έχουν διαφορετική ταυτότητα από την κυρίαρχη ομάδα εξουσίας είτε καταπιέζονται, είτε εξορίζονται είτε δολοφονούνται. Η γενοκτονία διαλύει τους υφιστάμενους δεσμούς κοινωνικής και πολιτικής αλληλεγγύης των ομάδων, καθώς και τη δυνατότητα αυτοδιάθεσής τους. Επιπλέον, ο Lemkin προσδιορίζει τη γενοκτονία εντός ενός ευρύτερου πλαισίου, καθώς δεν την περιορίζει σε μια μόνο πράξη, όπως η δολοφονία ή η εξαναγκαστική λιμοκτονία, εφόσον η γενοκτονία αποτελείται από διάφορες αθροιστικές πράξεις προς την κατεύθυνση της εξολόθρευσης μιας σαφώς προσδιοριζόμενης ομάδας ανθρώπων.

Continue reading

Διακήρυξη κατά της διδασκαλίας περί «Ρωσικού Κόσμου» (Russkii mir)

«Ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου, εὐσταθείας τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν καὶ τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν»
(Θεία Λειτουργία)

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022 αποτελεί ιστορική απειλή ενάντια σε έναν λαό που ανήκει στην ορθόδοξη παράδοση. Ακόμη πιο ανησυχητικό για τους ορθόδοξους πιστούς, ωστόσο, είναι ότι η ιεραρχία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αρνήθηκε να αναγνωρίσει το γεγονός της εισβολής, εκδίδοντας αντ’ αυτού αόριστες δηλώσεις για την αναγκαιότητα ειρήνης υπό το φως των «γεγονότων» και των «εχθρών» στην Ουκρανία, ενώ τονίζει τον αδελφικό δεσμό μεταξύ του ουκρανικού και ρωσικού λαού ως μέρος της «Αγίας Ρωσίας», κατηγορώντας για τις εχθροπραξίες την κακή «Δύση», προτρέποντας μάλιστα τις κοινότητές τους να προσεύχονται με τρόπους που ενθαρρύνουν ενεργά την εχθρότητα.

Η υποστήριξη πολλών μελών της ιεραρχίας του Πατριαρχείου Μόσχας στον πόλεμο του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν κατά της Ουκρανίας έχει τις ρίζες της σε μια μορφή ορθόδοξου εθνοφυλετικού θρησκευτικού φονταμενταλισμού, με χαρακτήρα ολοκληρωτικό, που ονομάζεται «Russkii mir» ή «ρωσικός κόσμος». Πρόκειται για μια ψευδή διδασκαλία που προσελκύει πολλούς στην Ορθόδοξη Εκκλησία και η οποία έχει ακόμη υιοθετηθεί από την Ακροδεξιά, αλλά καιαπό καθολικούς και προτεστάντες φονταμενταλιστές.

Στις ομιλίες τους κατά τα τελευταία 20 χρόνια, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος (Gundiaev) έχουν επανειλημμένα επικαλεστεί και αναπτύξει την ιδεολογία αυτού του «ρωσικού κόσμου». Το 2014, όταν η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία και ξεκίνησε έναν πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στην περιοχή του Ντονμπάς της Ουκρανίας, μέχρι την έναρξη του πλήρους πολέμου κατά της Ουκρανίας σήμερα αλλά και γενικότερα, ο Πούτιν και ο Πατριάρχης Κύριλλος χρησιμοποίησαν την ιδεολογία του «ρωσικού κόσμου» ως κύρια δικαιολογία για την εισβολή. Η διδασκαλία αναφέρει ότι υπάρχει μια υπερεθνική ρωσική σφαίρα ή πολιτισμός, που ονομάζεται Αγία Ρωσία, που περιλαμβάνει τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία (και μερικές φορές τη Μολδαβία και το Καζακστάν), καθώς και τους Ρώσους και τους ρωσόφωνους σε όλο τον κόσμο. Υποστηρίζει ότι αυτός ο «ρωσικός κόσμος» έχει ένα κοινό πολιτικό κέντρο (Μόσχα), ένα κοινό πνευματικό κέντρο (το Κίεβο ως «μητέρα όλων των Ρως»), μια κοινή γλώσσα (ρωσικά), μια κοινή Εκκλησία (Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, Πατριαρχείο Μόσχας) και ένα κοινό πατριάρχη (Πατριάρχης Μόσχας), ο οποίος εργάζεται σε «συμφωνία» με έναν κοινό πρόεδρο/εθνικό ηγέτη (Πούτιν) προκειμένου να κυβερνήσει τον ρωσικό αυτόν κόσμο, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα μια κοινή ξεχωριστή πνευματικότητα, ηθική και πολιτισμό.

Continue reading

ΕΧΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΑΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΙ ΕΝΕΡΓΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ;

π. Μπογντάν Ογουλτσάνσκι (Bohdan Oghulchanskij)

istock.com/FabrikaCr

Εγώ, ο Μπογντάν Ογουλτσάνσκι, ιερέας της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, γράφω αυτό το κείμενο στις 27 Φεβρουαρίου 2022, την τέταρτη ημέρα της ρωσικής μαζικής εισβολής. Δεν μπορώ να ξέρω τι θα συμβεί μέχρι να δημοσιευτεί αυτό το κείμενο. Έχω κακό σήμα στο κινητό μου και είναι δύσκολο να έχω πρόσβαση στο διαδίκτυο. Πολλές φορές καθημερινά, μέρα και νύχτα, η οικογένειά μου κι εγώ αναγκαζόμαστε να τρέξουμε στο καταφύγιο ενώ ουρλιάζουν οι αντιαεροπορικές σειρήνες. Θέλω όμως να μεταφέρω την αλήθεια στους αναγνώστες, ειδικά σε όσους βρίσκονται εκτός Ουκρανίας, που δεν κατανοούν τους λόγους της επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Τι έκανε η Ευρώπη, ο δημοκρατικός κόσμος, οι χώρες και οι άνθρωποι που υπερασπίζονται την ελευθερία, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης ζωής, ώστε να επιτρέψουν αυτήν την τρομερή, βάναυση σφαγή στην Ευρώπη, για πρώτη φορά από το 1945;

Γράφω με βάση την εμπειρία των μακροχρόνιων παρατηρήσεών μου. Πρώτον, οι παρατηρήσεις μου από τον τομέα των πληροφοριών που δημιούργησε η Ρωσία, η οποία ήταν πολύ ισχυρή στην Ουκρανία πριν από το 2014. Ακόμη και μετά το 2014, η Ρωσία διατήρησε σημαντική επιρροή. Δεύτερον, έχοντας σχεδόν τριάντα χρόνια εμπειρίας στην ιεροσύνη, συμπεριλαμβανομένης μιας μακράς θητείας στο Πατριαρχείο Μόσχας, μπορώ να καταθέσω πώς η ρητορική και η αφήγηση της Ρωσικής Εκκλησίας έχουν αλλάξει κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Οι πολιτικές της, κατά τη γνώμη μου, έχουν μεγάλη ιδεολογική συμβολή στη σημερινή τραγωδία.

Continue reading