მართლმადიდებლობა და ფსიქოანალიზი

კარლ ვაიტსი და ტერეზა ტისდეილი (Carl Waitz, Theresa Tisdale)

ფსიქოლოგიური კეთილდღეობა და ხსნა საპირისპირო ცნებები არიან? თუკი გარკვეულ მართლმადიდებელ ავტორებს ვერწმუნებით, მართლმადიდებლური რწმენა ფსიქოთერაპიასა და ფსიქოანალიზთან შეუთავსებელია. ხანდახან, როგორც ჩანს, ფსიქოთერაპიის მიზნები მართლმადიდებლური ასკეტიზმისას ეწინააღმდეგება. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ფსიქოანალიზსა და ფსიქოთერაპიას განსხვავებული მიზნები აქვს და შეიძლება გასაკვირიც კი იყოს, რომ მეოცე საუკუნის ფროიდისტული ფსიქოანალიზის ერთ-ერთი გამოჩენილი მიმდევრის- ჟაკ ლაკანის აზრით, ფსიქოანალიზი მართლმადიდებლურ სარწმუნოებასთან საკმაოდ თავსებადია.

ლაკანი ფრანგი ფსიქოანალიზი იყო, რომელიც 1930-1970 წწ. მოღვაწეობდა. მან ფსიქოანალიზის ახლებური ფორმულირება შემოგვთავაზა, რომლის თანახმადაც მოშორდა ფროიდის ბიოლოგიურ დეტერმინიზმს და დაუახლოვდა ომისშემდგომი ევროპის იმდროინდელ მიდგომებს, როგორებიც იყვნენ- ეგზისტენციალიზმი, სტრუქტურალიზმი და შემდგომში პოსტსტრუქტურალიზმი. იმის მიუხედავად, რომ ფსიქოანალიზის ამერიკელ მიმდევრებს ლაკანის გაგება უჭირთ, მისმა ნაშრომებმა მსოფლიოს მასშტაბით, არაერთ დისციპლინაზე მოახდინა მნიშვნელოვანი გავლენა, მათ შორის ისეთ მართლმადიდებელ ავტორზეც, როგორიც ხრისტოს იანარასია. ფროიდისტულ-ლაკიანური ფსიქოანალიზისა და მართლმადიდებლური თეოლოგიის ურთიერთმიმართების გარკვევას კარგი იქნება თუ ბოლოდან დავიწყებთ- ე.ი. მართლმადიდებლური სარწმუნოებისა და ფსიქოანალიზის მიზნებიდან.

განაგრძე კითხვა

ლიტურგია და უმცირესობის უფლებები
ტაშორანის ეკლესიისა და კულტურის ცენტრის გახსნა (მალათია, თურქეთი)

ქრისტოფერ შეკლიანი (Christopher Sheklian)

,,დაკარგულის პოვნა ყოველთვის სასიამოვნოა,“ განაცხადა კონსტანტინოპოლის სომეხთა საპატრიარქოს პატრიარქმა საჰაკ II-მ (მინასიანმა), თურქეთში, მალათიაში მდებარე წმინდა სამების სახელობის სომხური ტაძრის (რომელიც ასი წლის მანძილზე დალუქული იყო) გახსნისას წარმოქმულ ქადაგებაზე. ტაძარი მალათიას სომხური კულტურისა და სოლიდარობის საქველმოქმედო ორგანიზაციისა (HayDer) და მალათიას მუნიციპალიტეტის ერთობლივი სამუშაოს შედეგად აღდგა. წმინდა სამების ტაძრის ხელახალი კურთხევა 28 აგვისტოს, შაბათს მოხდა, ხოლო მეორე დღეს კი ამავე ტაძარში აღსრულებული საღვთო ლიტურგია, მართლაც ისტორიული და სასიხარულო მოვლენა იყო. პატრიარქმა საჰაკ II-მ, ტაძრის გახსნის ისტორიულ მოვლენას მარჯვედ დაუკავშირა ლუკას სახარების მე-15 თავისა და ,,ღვთისმშობლის წმინდა სარტყელის დღესასწაულის“ პასაჟები. მან სომხური სამოციულო ეკლესიის აღდგენის მონუმენტურ მოვლენას გაუსვა ხაზი, რომელიც სომხური გენოციდის დროს (1915) იქნა მიტოვებული. იგი არა მხოლოდ აღდგა თურქული მუნიციპალიტეტის დახმარებით, არამედ მასში სომხური ქრისტიანული ლიტურგიკული ცხოვრებაც განახლდა. ლუკას სახარებისეულ იგავთა თემები, დაკარგულის პოვნის სიხარული და ახალი ცხოვრების დაპირება, შაბათ-კვირის ახალ ამბებში იგრძნობოდა.

ცენტრალური ანატოლიის ქალაქ მალათიას (რომელიც მელიტინის სახელითაცაა ცნობილი), ძალიან გამორჩეული სომხური ყოფა ახასიათებდა, სულ მცირე იმ დროს, როდესაც იგი რომაული პროვინციის დედაქალაქი იყო. მიუხედავად იმისა, რომ თაშორანის სახელით ცნობილი ეკლესია 1915 წლის გენოციდის შემდეგ განადგურდა, მალათია იმ რამდენიმე ურბანულ ცენტრს შორის იყო, რომლებმაც სომხური მყოფობა მეოცე საუკუნეში შეინარჩუნეს. დღეს მალათია, თურქებს შორის, გრანტ დიკის შობის ადგილადაა ცნობილი. იგი იყო მნიშვნელოვან გაზეთ- Agos ჟურნალისტი და ინტელექტუალი და რომელიც საკუთარი ოფისის გარეთ 2007 წელს მოკლეს. ტაძრის ხელახალ კურთხევასთან დაკავშირებულ რამდენიმე სტატიაში, გრანტ დიკის დაბადების ადგილის მეზობლად მდებარე ეკლესიაა მოხსენიებული.

განაგრძე კითხვა

კლიმატური კრიზისი და შესაქმეზე ზრუნვა
ხალკი 111-ის პასუხად

ქრისტინა ნელისტი (Christina Nellist)

დღეს, ლოგიკურია ვივარაუდოთ, რომ ადამიანთა უმეტესობას კლიმატის ცვლილების რეალური საფრთხე ესმის. ჩვენ მიერ ბუნების უარყოფითად მოხმარებისა და გამოყენების დონემ უარყოფითად იმოქმედა ატმოსფეროზე, ამინდზე, ოკეანეებზე, გარემოზე და ამ გარემოში მცხოვრებ ცოცხალ ორგანიზმებზე. როგორც იოანე ხრისავგისი შეგვახსენებს: ,,ჩვენ კრიზისისა და მისი შედეგების მომენტში ვიმყოფებით. ბერძნული სიტყვა კრიზისი (κρίσις) პასუხისმგებლობისა და ანგარიშვალდებულების გრძნობაზე მიუთითებს, რომლითაც ჩვენ მიერ შექმნილ ან ჩვენ წინაშე არსებულ უნიკალურ და უნივერსალურ პრობლემებს ვუდგებით.“ საღვთო ძღვენის არასწორად და ბოროტად გამოყენება სიცოცხლის ყველა ფორმას (მათ შორის ჩვენსაც) უქმნის საფრთხეს. ,,ეკლესიის მამათათვის ნათელია, რომ რამდენადაც შესაქმე საღვთო ძღვენია, იგი ყოველ ცოცხალ არსებას თანაბრად ეკუთვნის“ (Theokritoff, Climate Crisis and Sustainable Creaturely Care: 356).

რამდენადაც ბავშვები თუ მოხუცები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ამ საკითხების შესახებ გარეთ გამოდიან, საბოლოოდ ვაცნობიერებთ, რომ აღარ შეგვიძლია ორჭოფობა ან აუსრულებელი დაპირებების მიცემა- დროა სასწრაფო და გადამწყვეტი ზომები მივიღოთ. ამ ადამიანების უმეტესობა მორწმუნეები და ჩვენივე საზოგადოების წევრები არიან, მაგრამ სამწუხაროდ ჯერ კიდევ არსებობს უფსკრული სასულიერო პირთა სწავლებებსა და ადგილობრივ/სამრევლო დონეზე ჩართულობას შორის. მართალია, მრავალმა იცის, რომ ,,სურვილებიდან საჭიროებებზე“ უნდა გადავინაცვლოთ (რათა შევამციროთ დედამიწისთვის ჩვენ მიერ დამჩნეული კვალი),  ბევრი ასე მაინც არ იქცევა, რადგან სამრევლო დონეზე მცირე დრო ეთმობა ჩვენს იერარქთა სწავლებების მოსმენას ან მსჯელობას მათ თაობაზე. ამიტომ აუცილებელია, რომ ყოველმა ეპარქიამ და მათმა სასულიერო პირებმა, არსებითი წვლილი შეიტანონ ინდივიდუალური ქცევის შეცვლაში, რადგან ცოტა ადამიანი თუ კითხულობს საღვთისმეტყველო ჟურნალებსა და სამიტროპოლიტო ინტერნეტსაიტებს.

განაგრძე კითხვა

კასტა, როგორც ინდური ქრისტიაობის დაცული კატეგორია

სონია თომასი (Sonja Thomas)

წმინდა თომას მოზაიკა, სირო-მალაბარის ეკლესია, კერალა, ინდოეთი. ფოტო ეკუთვნის სტატიის ავტორს.

დროა ამერიკის შეერთებულ შტატებში მცხოვრებმა აღმოსავლური წესის კათოლიკეები და მართლმადიდებელი ქრისტიანები კასტეიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში ერთმანეთს დაეხმარონ. საზოგადოების წევრებმა მხარი უნდა დაუჭირონ ინიციატივებს, რომ კასტის წევრები სკოლებში, კოლეჯებში, უნივერსიტეტებსა და სამუშაო ადგილებში კასტა დაცული კატეგორია გახდეს. საზოგადოების წევრებმაც, თავის მხრივ, ნიღაბი უნდა ჩამოხსნან იმ მცდარ აზრზს, რომლის თანახმადაც კასტეიზმისადმი შეწინააღმდეგება ინდოფობიაა. პირიქით, ეს ადამიანის უფლებების საკითხია, რომელიც მარტივი და აშკარაა, ესაა თემა, რომელიც ყველა რელიგიას, მათ შორის ქრისტიანობასაც ეხება.

პოპულარული რწმენის საპირისპიროდ რომ ვთქვათ, კასტა ინდუისტური რელიგიის ექსკლუზივი არაა და იგი ყველა რელიგიაში არსებობს. რეალურად, კასტეიზმი რომელიც ,,კასტური სისტემისადმი ერთგულებად“ განიმარტება, ჩამოყალიბებულია დომინანტი ქრისტიანების მიერ საუკუნეთა განმავლობაში და უკავშირდება აღმოსავლური წესის კათოლიკეებსა და ინდურ მართლმადიდებლურ ქრისტიანულ ტრადიციებსა და პრაქტიკებს.

კასტეიზმი ,,თანდაყოფილი დისკრიმინაციის“ ფორმაა. თანდაყოლილი უბრალოდ იმაზე მიუთითებს, რომ ცალკეული ინდივიდები გარკვეულ ჯგუფში დაიბადნენ და შესაბამისად, ისინი მათ მშობლებთან და წინაპრეპთან არიან დაკავშირებულნი. იმ ამერიკელებს, რომელთაც კასტეიზმთან შეხება არ ჰქონიათ, ამ ფენომენის გასაგებად რასიზმის (როგორც პარალელური სისტემის) ტერმინებით ფიქრი დაეხმარებათ.

განაგრძე კითხვა