Author Archives: Public Orthodoxy

უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია: ეკუმენური რეცეფცია

პავლო სმიჩნუკი (Pavlo Smytsnyuk)

უკრაინის ახალი მართლმადიდებელი ეკლესიის (OCU) დაარსებამ მართლმადიდებლურ სამყაროში განყოფა შემოიტანა. თუმცა, უკრაინის ავტოკეფალიის მიერ სხვა ქრიტიანულ დენომინაციებსა და ეკუმენურ ინსტიტუტებზე გამოწვეულ გავლენას ნაკლები ყურადღება ექცევა. ეს ეკლესიები გარდაუვლად და ზოგჯერ უნებლიედაც კი, კონფლიქტში ჩაერთნენ და იძულებულნი გახდნენ კონსტანტინოპოლსა (და უკრაინის ახალი ეკლესიის) და მოსკოვს შორის არჩევანი გაეკეთებინათ.

საერთაშორისო დონეზე, კონსტანტინოპოლისა და მოსკოვის დაპირიპირებამ, რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის (ROC) მართლმადიდებელთაშორისი და ეკუმენური კომისიის დატოვება გამოიწვია, რამდენადაც ამ კომისიებს მსოფლიო საპატრიარქოს წარმომადგენლები ხელმძღვანელობენ. ამ ნაბიჯმა, მართლმადიდებლებსა და სხვა ეკლესიებს შორის არსებულ ურთიერთობებს, სხვადასხვა დონეზე შეუქმნა საფრთხე, რამდენადაც მოსკოვის გასვლის შემდეგ, მართლმადიდებელ ეპისკოპოსთა საბჭოების ეკუმენური როლი იცვლება. გარდა ამისა, იგი ორმხრივ და მრავალმხრივ დიალოგებსაც უქმნის საფრთხეს, როგორიცაა კათოლიკე ეკლესიასთან დიალოგი და სხვადასხვა საერთაშორისო ეკუმენური ორგანოების ფუნქციონირება.

განაგრძე კითხვა

კვიპროსსა და საბერძნეთში პაპ ფრანცისკეს ვიზიტის პირველი შეფასება
პაპი ფრანცისკე და მართლმადიდებლური სამყარო

პანდელის კალაიძიდისი (Pantelis Kalaitzidis)

პაპმა ფრანცისკემ, გამორჩევის დღეს, წმინდა პეტრეს მოედანზე შეკრებილი ხალხისა და ტელემაყურებლებისადმი მიმართვისას, ეკუმენურად მეგობრული ენა გამოიყენა, რათა საკუთარი მსახურება მართლმადიდებელი ეკლესიის ეკლესიოლოგიურ წინაპირობებთან შეჯერებულად აღეწერა. ამას გარდა, პაპმა ფრანცისკემ არაერთხელ და მრავალგვარად გაუსვა ხაზი ,,სინოდურობის“ კონცეპტს, რომელსაც საეკლესიო განზომილების შემამტკიცებელ და მესამე ათასწლეულისკენ მიმავალი სლვის საკვანძო ნაბიჯად აღწერს. ზედმეტია იმის თქმა, რომ მართლმადიდებელი ეკლესიის ეკლესიოლოგიისთვის, სინოდურობა ფუნდამენტური ასპექტია და სწორიცაა, როდესაც მას ეკუმენურ დიალოგში, მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან წვლილად თვლიან. მართლმადიდებელი ეკლესიისადმი დამახასიათებელ საღვთისმეტყველო და ეკლესიოლოგიური პრინციპის გამოყენების გარდა (მიუხედავდ გარკვეული სისუსტეებისა, რომელთა აღნიშვნაც მართლმადიდებელთაშორის ურთიერთობებთან დაკავშირებით შეიძლება), პაპმა ფრანცისკემ ის ნაყოფიერი საშუალებებიც დაასახელა, რომელთა საშუალებითაც ეკუმენურმა დიალოგმა და აღმსარებლობითად ,,განსხვავებულთან“ დაახლოებამ, შეიძლება შიდა საეკლესიო პროცედურები და თითოეული მართლმადიდებლური ტრადიცია გაამდიდროს.

ამგვარად, გასაკვირი აღარაა, რომ პაპის ენციკლიკაში- “Laudato Si” (2015), პატრიარქი ბართლომეოსი პაპ ფრანცისკეს ეკოთეოლოგიური ხედვის წყაროდაა მოხსენიებული.  გარემოსდაცვითი საკითხებისადმი, პატრიარქ ბართლომეოსის (ესაა პატრიარქი, რომელიც ათწლეულებია ქადაგებს, რომ გარემოზე ზრუნვა რელიგიური იმპერატივია და რომლის სახელიც ეკუმენური თეოლოგიის სინონიმი გახდა, ხოლო მისი უდრეკი მცდელობებისა და მიღწევებისადმი მადლიერების ნიშნად ზედწოდებად ,,მწვანე პატრიარქი“ განიკუთვნა) მიერ გამოხატულ ხანგრძლივ მოქმედებათა ღირებულებისა და მნიშვნელობის ეს აღიარება (იგულისხმება პაპის ეპისტოლეში მისი შესაბამისად მოხსენიება, მთარგმნ. შენიშვ.) ნათელი დასტურია იმისა, თუ ეკლესიათა წინამძღოლების ეფექტური თანამშრომლობით, როგორაა შესაძლებელი შესაბამისი სამოქალაქო ავტორიტეტების აზრისა და საჯარო ცნობიერების ამაღლება ისეთ გლობალურ საკითხებთან დაკავშირებით, როგორიც კლიმატის ცვლილება და პლანეტაზე ზრუნვაა. მოკლედ რომ ვთქვათ, მართლმადიდებლურ ტრადიციასთან დაკავშირებული სენსიტიური საკითხებისადმი პაპ ფრანცისკეს გახსნილობა და მისი კონსტრუქციულ-პოზიტიური მიდგომა, თანაზიარებისაკენ მიმავალი, კათოლიკე და მართლმადიდებელი ეკლესიების საერთო გზის იმედისმომცემი ნიშანია. დამატებითი ელემენტი, რომელიც მართლმადიდებლებს შორის, პაპი ფრანცისკეს მზარდ პოპულარობას ხაზს უსვამს და აღწერს, ის საჯარო მსჯელობები, განცხადებები, მოქმედებები და ნაწერები არიან, რომლებიც გახსნილ ქრისტიანობას, ,,თავმდაბლისა და უპოვარის“ ეკლესიას გამოხატავენ და ნამდვილად მიგვიძღვიან სინანულისა თუ გაერთიანებისაკენ.

განაგრძე კითხვა

იმედი და საბოლოო სინთეზი
რუსი მართლმადიდებელი მეცნიერის გაკვეთილები ნაწილი 3

ქრისტოფერ ჰაუელი (Christopher Howell)

წინა ორ ნაწილში, მე მეცნიერ თეოდოსიუს დობჟანსკის სამეცნიერო და პოლიტიკური ხედვები განვიხილე. მესამე ნაწილში რელიგიაზე მსურს საუბარი, რომლის ნიადაგიც ნაკლებად სტაბილურია. რელიგიასთან დაკავშირებით არსებული დობჟანსკის ხედვები თავისებურნი და უაღრესად პიროვნულნი იყვნენ და უცნობია თუ რამდენად იზიარებდა იგი მართლმადიდებლურ დოქტრინებს. იმის მიუხედავად, რომ რელიგიისადმი მისი სიმპათია და ფილოსოფიური საკითხებით დაინტერესება ცნობილი იყო, ბევრ რამეს საკუთარ თავში იმარხავდა, რადგან მისი კოლეგებისგან გაურკვეველ ენაზე ლოცულობდა.

ამ ფაქტმა მისი მრწამსის გაგება გაართულა. სტატიაში-The Grand Old Man of Evolution, ერნსტ მაირი შენიშნავს, რომ დობჟანსკის პიროვნული ღვთისა სწამდა, ხოლო ფრანცისკო აიალა (რომელიც რუსი მეცნიერის გარდაცვალებას ესწრებოდა), თავის მოგონებებში ამტკიცებდა, რომ დობჟანსკი ურწმუნო იყო. როგორც ჩანს, დობჟანსკიმ მართლმადიდებელი ეკლესიის დოგმებთან დაკავშირებით, გარკვეულ პერიოდში საკუთარი შეხედულებები შეარბილა, თუმცა მან, თავის შრომაში-The Biology of Ultimate Concern, ისიც დაწერა, რომ ,,უსარგებლოა დეისტურ მესაათე ღმერთთან“ ლოცულობდე. ამის მიუხედავად, დობჟანსკი ხშირად ლოცულობდა. მაშ ყოველივე ზემოთქმულის ახსნა როგორ შეიძლება?

განაგრძე კითხვა

wayback machine-ს კონსერვატიული მანქანა და „Memorial -ის“ დახურვის ღრმა აზრი

ქრისტინა შტოიკლი (Kristina Stoeckl)

მე-20 საუკუნის კონსერვატორების გაიგივება იმ ისტორიულ პერიოდებთან, რომლებიც დროის თვალსაზრისით წინ უსწრებენ ტოტალიტარიზმის გამოცდილებებს, თანამედროვე კონსერვატიზმის ერთ ძირითად ბრმა ნიშანს განაცხადებს. მსოფლიო ომის შუა პერიოდის  (1920-1940) პოლიტიკური შეთანხმების  წარმოდგენა, როგორც კონსერვატორებსა და პროგრესულებს შორის თანამედროვე წინააღმდეგობის ანალოგია, უგულებელჰყოფს ტოტალიტარიზმის გაკვეთილს. ზემოხსენებულის დავიწყების საუკეთესო მაგალითია NGO Memorial-ის დახურვა, რომელიც მიძღვნილი იყო სტალინიზმის მსხვერპლთა ხსოვნისადმი.

Public Orthodoxy-ს გვერდზე, არამ ჯ. სარქისიანმა ახლახანს აღნიშნა ის უცნაური ურთიერთმიმართება, რომელსაც ზოგი ამერიკელი მართლმადიდებელი ხედავს ამერიკულ სამოქალაქო ომთან მიმართებით, ასევე ის ფორმა, რომლითაც ზეკონსერვატორი მართლმადიდებლები ითავისებენ მე-18 საუკუნის ისტორიას და დამახინჯებული თუ ყალბი განმარტებით უხამებენ მას 21-ე საუკუნეს. წარსული ეპოქებთან გაიგივება არაა მხოლოდ ამერიკელი მართლმადიდებლების კუთვნილება. წარსულთან მსგავსი გაიგივება აღწერილი მაქვს ჩემს კვლევებში რუსეთსა და აშშ-ს შესახებ, განსაკუთრებით ორ მსოფლიო ომს შორის არსებულ პერიოდთან დაკავშირებით.

განაგრძე კითხვა