მოსკოვის იურისდიციაში არსებული უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესია (UOC-MP) გზაჯვარედინზე

მამა ნიკოლას დენისენკო (Nicholas Denysenko)

უკრაინაში რუსეთის ძალადობრივმა  შეჭრამ, საზოგადოებისგან მრავალი მიზეზის გამო მიიქცია ყურადღება. მათ შორისაა: ჰუმანიტარული კატასტროფა, გამუდმებული დაბომბვის თანმხლების საშინელება, ქუჩაში დემონსტრანტებისთვის სროლა, ატომურ სადგურებზე თავდასმა, პრეზიდენტ ზელენსკისა და სხვა ლიდერების მკვლელობის მცდელობები და დემოკრატიასთან ომი.

რუსული თავდასმის ერთ-ერთი შედეგი, არის UOC-MP-ს ღალატი, იზოლაცია და განადგურება. UOC-MP-ს სასულიერო პირები, მორწმუნეები და უძრავი ქონებაც დარტყმის ქვეშაა. უკრაინაში რუსეთის შეჭრამ ბევრი გააოცა, მათ შორის UOC-MP-ს მეთაური მიტროპოლიტი ონუფრი. მიტროპოლიტმა ონუფრიმ პრეზიდენტ პუტინს სასწრაფოდ მიმართა, თუმცა იგი კვლავ უპასუხოდ რჩება. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის (ROC) პატრიარქმა კირილმა, თავის მიმართვაში გაიმეორა რუსეთის ეკლესიის ნარატივი, რომლის თანახმადაც რუსები, უკრაინელები და ბელარუსები ერთი ხალხი არიან (ამ მიდგომას იგი პუტინთან ერთად იზიარებს). ყველიერის კვირიაკეს წარმოთქმულ ქაოტურ ქადაგებაში, პატრიარქმა კირილმა უკრაინაში შეჭრა იმით გაამართლა, რომ იქ გეი-აღლუმები იმართებოდა და პუტინის ნარატივი გაიმეორა, რომლის თანახმადაც უკრაინა, აწ უკვე რვა წელია, დონბასის მოსახლეობას ანადგურებს.

განაგრძე კითხვა

დეკლარაცია ,,რუსული სამყაროს“ (RUSSKII MIR) სწავლების შესახებ

,,მშვიდობისათვის ყოვლისა სოფლისა, კეთილად დგომისათვის წმიდათა ღვთისა ეკლესიათა, და ყოველთა ერთობისათვის, უფლისა მიმართ ვილოცოთ“
(საღვთო ლიტურგია)

ხატი: კრება ათორმეტთა მოციქულთა, Ζωοδόχος Πηγή-ს ტაძარი, ვიზიცა, პელიონი, საბერძნეთი; ფოტო: სოფელ ბობრიკის (კიევის რეგიონი) დაზიანებული უკრაინული ეკლესია (წყარო).

2022 წლის 24 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის შეჭრა, მართლმადიდებლური ქრისტიანობის ტრადიციის მიმდევარი ხალხისთვის ისტორიული საფრთხეა. მართლმადიდებელ მორწმუნეთათვის კიდევ უფრო შემაშფოთებელია ის ფაქტი, რომ რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მაღალმა იერარქიამ ამ შეჭრის აღიარებაზე უარი განაცხადა და მის ნაცვლად ბუნდოვანი განცხადებებით შემოიფარგლა, რომელშიც უკრაინაში განვითარებული ,,მოვლენებისა“ და ,,სამხედრო მოქმედებების“ ფონზე მშვიდობის აუცილებლობაზეა გამახვილებული ყურადღება. ამავდროულად,  რუსული საეკლესიო იერარქია, ,,წმინდა რუსის“ შემადგენელი უკრაინელი და რუსი ხალხი ძმურ ბუნებაზეც უსვამს ხაზს და ბოროტ ,,დასავლეთს“ საომარ მოქმედებებში ადანაშაულებს, ხოლო მათი სამრევლოებსაც კი მტრობის წამახალისებელი ლოცვისკენ მოუწოდებს.

მოსკოვის საპატრიარქოს მრავალი იერარქის მიერ, უკრაინის წინააღმდეგ ვლადიმერ პუტინის მიერ წარმოებული ომის მხარდაჭერა, მართლმადიდებლური ეთნო-ფილეტისტურ რელიგიური ფუნდამენტალიზმის ფორმას ეყრდნობა, რომელსაც ტოტალიტარული სახე აქვს და Russkii mir-ად ან რუსულ სამყაროდ იწოდება. ესაა ცრუ სწავლება, რომელიც მართლმადიდებელი ეკლესიის მრავალ წევრს იზიდავს და არაერთი ულტრამემარჯვენე, კათოლიკე და პროტესტანტი ფუნდამენტალისტიც უჭერს მხარს.

უკანასკნელი 20 წლის მანძილზე, პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინისა და მოსკოვის პატრიარქ კირილის (გუნდიაევი) სიტყვებში, რუსული სამყაროს იდეოლოგია არაერთხელ იქნა გაჟღერებული და განვითარებული. 2014 წლიდან (როდესაც რუსეთმა ყირიმის ანექსია მოახდინა და დონბასში ხელოვნურად მართული ომი წამოიწყო) უკრაინის წინააღმდეგ სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებამდე (და მას შემდეგაც), პუტინი და პატრიარქი კირილი ინტერვენციის ძირითად არგუმენტად რუსული სამყაროს იდეოლოგიას ხშირად იყენებენ. ამ სწავლების მიხედვით, არსებობს ტრანსნაციონალური რუსული სფერო ან ცივილიზაცია, რომელსაც წმინდა რუსეთი ან „Holy Rus“ ეწოდება, რაც მოიცავს რუსეთს, უკრაინასა და ბელარუსს (და ხანდახან მოლდოვასა და ყაზახეთსაც), ისევე როგორც მსოფლიოში მცხოვრებ ეთნიკურ რუსებსა და რუსულენოვან ხალხს. სწავლების თანახმად, ამ ,,რუსულ სამყაროს“ აქვს საერთო პოლიტიკური ცენტრი (მოსკოვი) და საერთო სულიერი ცენტრი (კიევი, როგორც ,,ყოველთა რუსთა დედა“), საერთო ენა (რუსული), და საერთო ეკლესია (რუსეთის მარლმადიდებელი ეკლესია, მოსკოვის საპატრიარქო), რომელიც სიმფონიის პრინციპის შესაბამისად, თანამშრომლობს პრეზიდენტთან/ეროვნულ ლიდერთან (პუტინი), რათა ეს რუსული სამყარო იმართოს და საერთო, გამორჩეული სულიერება, მორალი და კულტურა შენარჩუნდეს.

განაგრძე კითხვა

როდესაც პუტინის შურისძიება საკუთარი ისტორიისკენაა მიმართული

ასსად ელიას კატანი (Assaad Elias Kattan)

1318510925

ამ სტრიქოონების წერისას, რუსეთის ცარის ბომბდამშენები ულამაზეს კიევს ბომბავენ, ხოლო ირგვლივ კი ყველგან წითელი სირენების ხმა ისმის. ,,ვინ ირწმუნა ჩვენი ქადაგებისა“- აცხადებს ისაია წინასწარმეტყველი. ,,ვლადიმერ პუტინის თვითმფრინავები კიევს ბომბავენ და არა თბილისს, ერევანს, ბერლინს, პარიზს, სტამბოლსა თუ, რა თქმა უდნდა, ნიუ-იორკს.“ რეალურად, რუსეთის ცარს, უკრაინელებსა და საკუთარ ისტორიაზე შურისძიება სურს. იგი საკუთარი და დასავლური ცივილიზაციის (რომელიც მასში ასეთ სიძულვილსა და ზიზღს იწვევს) აკვანს ანგრევს. იგი კიევს (და მეთერთმეტე საუკუნით დათარიღებულ მის საოცარ ლავრას) ანგრევს, რომელიც რუსეთის ეკლესიის დედად და მის წმინდათა წმინდა ადგილად მიიჩნევა. იმ ლავრაში ათასობით წმინდანის მირონმდინარე ნაწილი ინახება. იგი კიევს ანგრევს, რომელიც აია სოფიას ტაძრით ამაყობს, იმ ტაძარს, რომელსაც სლავურ ქრისტიანობასთან და ბიზანტიისგან წამოსული კულტურული დიაპაზონის ღრმა ფესვებთან  მივყავართ. იგი კონსტანტინოპოლისკენ, ბოსფორის დიდებული ნაპირებისკენ მიგვიძღვის, სადაც ზღვის ტალღები მზის სხივებთან ერთად  როკავენ.  

კიევში ჩაეყარა საფუძველი რუსი ხალხის ცივილიზაციას. აქ, ბერძენი ბერების  (და მათი კურთხეული მოწაფეების) მზრუნველობისა და გულმოდგინების წყალობით რუსებმა საკუთარი კულტურისთვის საძირკვლის შექმნა დაიწყეს, რაც გამოიხატებოდა წიგნებში, არქიტექტურაში და ხატებში (რომლებშიც ფერებით გამოხატული ნათელი განსხვავებულ აზრებს გადმოსცემს). ამგვარად, კრემლის ლიდერის მიერ, თავისი მეზობლის ,,სუსტ წერტილზე“ (როგორც ამას ზოგიერთი უცოდინარი ამბობს) შეტევა, მხოლოდ პოლიტიკური და ეკონომიკური განზომილებით კი არ უნდა შეფასდეს, არამედ, ამასთან ერთად, კულტურული შედეგებიდან გამომდინარეც უნდა იქნეს განხილული. რეალურად, ცივიციზაციის განადგურება არც წარმავალი მოვლენა და არც გარდაუვალი ომების ფატალური შედეგი არაა.

განაგრძე კითხვა

აქვს თუ არა ევროპას საფუძველი, რომ ბოროტების წინააღმდეგ მებრძოლ უკრაინას მხარი დაუჭიროს?

მამა ბოგდან ოგულჩანსკი (Fr. Bohdan Oghulchanskij)

istock.com/FabrikaCr

მე, ბოგდან ოგულჩანსკი, უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელი, ამ ტექსტს 2022 წლის 27 თებერვალს, უკრაინაში რუსეთის მასობრივი შეჭრის მეოთხე დღეს ვწერ. არ ვიცი თუ რა მდგომარეობა იქნება ამ ტექსტის გამოქვეყნებისას. მობილური ტელეფონი შეფერხებით მუშაობს და ინტერნეტთან წვდომა მიჭირს. დღისა თუ ღამის მანძილზე, არაერთხელ, დაბომბვის მანიშნებელი სირენების  ჩართვისას, მე და ჩემს ოჯახს თავშესაფარში გაქცევა მოგვიხდა. თუმცა, მკითხველებისთვის (განსაკუთრებით უკრაინის საზღვრებს გარეთ მყოფთათვის, რომლებსაც, რუსეთის მიერ, უკრაინაზე განხორციელებული თავდასხმის მიზეზები არ ესმით) სიმართლის თქმა მინდა. რატომ ხდება ასე? რა გააკეთეს ისეთი ევროპამ, დემოკრატიულმა სამყარომ და იმ ქვეყნებმა, რომლებიც თავისუფლებას, ღირსებას და ადამიანთა ცხოვრების ფასეულობას იცავენ, რამაც, ევროპაში, 1945 წლის შემდგომ პირველად, ასეთი საზარელი სისხლისღვრა გამოიწვია. 

ტექსტს ჩემი ხანგრძლივი გამოცდილებიდან გამომდინარე ვწერ. უპირველესად, ჩემი დაკვირვებები რუსეთის მიერ შექმნილ იმ ინფორმაციებს ეყრდნობა, რომლებიც 2014 წლამდეც კი საკმაოდ  წონადნი იყვნენ. რუსეთმა მნიშვნელოვანი გავლენები 2014 წლის შემდგომაც შეინარჩუნა. ჩემი დაკვირვებები პირად, სამღვდელო, თითქმის  ოცდაათწლიან გამოცდილებასაც ეყრდნობა (რომელშიც მოსკოვის საპატრიარქოს იურისდიქციაში მსახურებაც შედის) და აქედან გამომდინარე შემიძლია დავამოწმო თუ როგორ შეიცვალა ამ პერიოდის განმავლობაში რუსეთის ეკლესიის რიტორიკა და ნარატივი. ჩემი აზრით, რუსულ საეკელსიო პოლიტიკას, დღევანდელ ტრაგედიაში დიდი იდეოლოგიური წვლილი მიუძღვის.

განაგრძე კითხვა