Category Archives: Uncategorized

რასიზმი და სხვადყოფნა

ნიკოლაოს ასპრულისი (Nikolaos Asproulis)

Archibald J. Motley Jr., “The First One Hundred Years: He Amongst You Who is Without Sin Shall Cast the First Stone: Forgive Them Father For They Know Not What They Do”

ჩვენს ეპოქაში რასიზმი მრავალსახეობრივია. ზოგჯერ ის მეტად გაცხადებულად ავლენს თავს, ზოგჯერაც უხილავად. რა ფორმისაც არ უნდა იყოს ის (გენდერული, რასობრივი, რელიგიური თუ სოციალური, ეროვნული წარმომავლობის თუ სექსუალური ორიენტაციის), ერთი რამ ცხადია – მტერი ყოველთვის არის სხვა. მნიშვნელობა არა აქვს ერთ რომელიმე ერს ეხება ეს თუ კონკრეტულ ინდივიდებს, ასეთ შემთხვევაში სხვა ხდება ბრმა იდეოლოგიის ერთგვარი „წითელი ნაჭერი“, რომელიც არ ყოფს ადამიანებს განუმეორებელ და შეუცვლელ პიროვნებებად სამპიროვანი ღმერთის ხატისებრობაში, არამედ, უპირველეს ყოვლისა ეფუძნება გარკვეულ ბუნებრივ მახასიათებლებს.

შეიძლება ვინმემ თქვას, რომ სწორედ ესაა რასიზმის წყარო და სხვადყოფნის უარყოფა. მტრობა სხვისადმი ან უფრო სიძულვილი განსხვავებულისადმი არის ის, რაც განსაზღვრავს ჩვენს იგივეობას. ეს კონტრპუნქტი არის ქვაკუთხედი, რასაც ეფუძნება ადამიანებს შორის დისკრიმინაციის ყველა სახის იდეოლოგიური თუ რელიგიური გამართლება. არა მხოლოდ თითოეული ჩვენგანი, არამედ მთელი ერებიც კი, საკუთარ კოლექტიურ იგივეობას საწინააღმდეგო ფორმით აყალიბებენ – ნაციონალური, პოლიტიკური, კულტურული, ეკონომიკური და აგრეთვე რელიგიური ნიშნით სხვებზე უპირატესობისა და სხვების არასრულფასოვნების შესახებ არსებული მიდგომებით.

განაგრძე კითხვა

პასტორალური თუ პროვოკაციული? მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეოსის უკრაინაში ვიზიტი

მამა ნიკოლოზ დენისენკო (Nicholas Denysenko)

ბევრი რამ მოხდა მას შემდეგ, რაც პატრიარქმა ბართლომეოსმა, 2018-19 წლებში, უკრაინის მართლმადიდებელ ეკლესიას ავტოკეფალია მიანიჭა. მთელი მსოფლიო პანდემიას ებრძოდა, ხოლო ბუნებრივი კატასტროფები ანადგურებდა ადამიანთა სიცოცხლეს შინ თუ გარეთ. დამუნჯებული ვუყურებდით ავღანელების მცდელობებს თავი დაეღწიათ თალიბანისათვის; ევროპის ყველაზე დღეგრძელი დიქტატორი კი უხეში ფორმებით ეპყრობოდა ბელორუსის მოქალაქეებს.

2020 წელს, როდესაც კოვიდმა მთელი კაცობრიობა დააჩოქა, ვფიქრობდი, რომ ნანატრი ზავი დამყარდებოდა იმ საინფორმაციო ომში, რომელიც მართლმადიდებელ უკრაინელებს შორის იყო და კონფესიურ პოლემიკაში ჩართული ყველაზე მკაცრი მონაწილეები უკან დაიხევდნენ.

შევცდი. მრისხანება გრძელდება მართლმადიდებლებს შორის უკრაინის შიგნით და მის გარეთ. უკრაინის მართლმადიდებელი ეკლესიისათვის ავტოკეფალიის მინიჭების მოწინააღმდეგეები პატრიარქ ბართლომეოსის გადაწყვეტილებაზე (რაც პრეზიდენტ ზელენსკის მოწვევის შემდეგ ეროვნული დამოუკიდებლობის 30 წლისთავის აღსანიშნავად უკრაინის მონახულებას გულისხმობდა) განრისხდნენ.

განაგრძე კითხვა

აქლემი და ნემსი
რუსი მართლმადიდებელი მეცნიერის გაკვეთილებიდან, ნაწილი 2

ქრისტოფერ ჰაუელი (Christopher Howell)

პირველი ნაწილი იხ: დარვინსა და დოსტოევსკის შორის

თავისუფლების იდეა მნიშვნელოვანი იყო თეოდოსიოს დობჟანსკისათვის. ის დაინტერესებული იყო ისეთი სამეცნიერო მსოფმხედველობის ფორმულირებით, სადაც დარვინიზმი ხელს შეუწყობდა თავისუფალ ნებას და მისი აზრით, დაეხმარებოდა ბოროტების პრობლემის გადაჭრას (მან, ჯონ პოლკინგორნის მსგავსად, ბუნებრივ ბოროტებასთან დაკავშირებით, ადრევე ჩამოაყალიბა საკუთარი შეხედულება- „თვითუფლებრივობის დაცვა“). დობჟანსკის პოლიტიკური თავისუფლების დაცვის თემაც აინტერესებდა, როგორც ტოტალიტარიზმისგან, ისე მემკვიდრეობითი არისტოკრატიისაგან. შესაბამისად, დობჟანსკის სინთეზის მეორე მცდელობა იმგვარად მიემართებოდა დემოკრატიასა და მეცნიერებას (ასევე რელიგიას), რომ სამივე მათგანი დაეცვა კონსერვატიული კრიტიკისაგან რელიგიურ, სოციალურ და ეკონომიკურ დონეზე.

დობჟანსკის თანახმად, იერარქიულად, არისტოკრატულად და კლასობრივად მოწყობილი საზოგადოება არის თავდაცვითი მექანიზმი შეძლებულთა (მდიდართა) შიშების დაცხრომისათვის, რომელ შიშებსაც იესოს სწავლება იწვევს. ის შენიშნავს, რომ „ქრისტეს ფრაზა აქლემის ნემსის ყუნწში გავლის შესახებ ნათელია და გამორიცხავს ალტერნატიულ განმარტებას, რითაც მდიდრები იმშვიდებენ  საკუთარ სინდისს – ღმერთზე პასუხისმგებლობის დაკისრებით. ე.ი. დამნაშავე არის ღმერთი, რომელმაც შექმნა ადამიანები კეთილშობილებად და პლებეებად, ბრძენებად და უყაირათოებად, ნიჭიერებად და უუნაროებად. ამ განმარტების თანახმად, ყოველ ადამიანს ცხოვრებაში აქვს განსაზღვრული ადგილი და ეს მიიჩნევა ღმერთის ნებად და მისი დარღვევა ცოდვად გაიგება“ (Mankind Evolving, ადამიანურობა ვითარდება 1962, 52). „ნუ გვადანაშაულებთ“ ამბობენ ძლიერნი და მდიდარნი, „ღმერთის ბრალია, რომ ჩვენ ამ უმაღლესი გენით დაგვაჯილდოვა. ამიტომაც სიმდიდრე, ძალა და გავლენა გამომდინარეობენ კონკრეტული ვითარებიდან და არანაირი პოლიტიკური თანასწორობა არ მოგვცემს გარანტიას ამ მდგომარეობის შესაცვლელად“. დობჟანსკიმ შეამჩნია, რომ მემკვიდრეობითობის მომხრეები მხარს უჭერდნენ პოლიტიკურ კონსერვატიზმს და ფიქრობდნენ, რომ „ადამიანური შესაძლებლობების გენეტიკურმა სტატუსმა შესაძლოა გაამართლოს საზოგადოების კლასობრივი ბარიერების მკაცრი შედგენილობა და, ასევე, მისი იერარქიული მოწყობა“.

განაგრძე კითხვა

ქრისტიანული ერთობა და მოციქულები პეტრე და პავლე

კევინ ბექი (Kevin Beck)

ვარ რომის კათოლიკე ეკლესიის წევრი, რომელსაც ძალიან უყვარს მართლმადიდებლობა. ვიტყოდი, რომ მართლმადიდებლობის ისტორიული პიროვნებების გარდა, ჩემზე დიდი გავლენა თანამედროვე მართლმადიდებელმა ქრისტიანებმაც მოახდინეს.

მართლმადიდებელ კლერიკოსებს (ისეთებს, როგორებიც არიან ყოვლადუწმინდესი მსოფლიო პატრიარქი ბართლომეოსი, ამერიკის მთავარეპისკოპოსი ელპიდოფოროსი და სუროჟის მიტროპოლიტი ანტონი), ჩემთვის დიდი სულიერი საზრდო აქვთ მოცემული. მართლმადიდებლობის სხვა პიროვნებებიც – დედა მარია სკობცოვა პარიზიდან, წმინდა სოფრონ ესსექსელი და სხვა უამრავი მორწმუნე, რომელთაც კომუნისტური რეჟიმი დევნიდა, იმ მართლმადიდებელ წმინდანთა, ღირსთა და მოწამეთა შორის არიან, რომლებმაც წმინდად და სახარებისეული სარწმუნოებით ცხოვრება შთამაგონეს.

მართლმადიდებელი მკვლევრები, როგორებიც არიან დიოკლიის მიტროპოლიტი კალისტოს უეარი, ჯონ მაკგიკანი, ჯონ ბერი და მამა იოანე ხრისავგისი, აღვიძებენ და აცოხლებენ ჩემს აზროვნებას. მართლმადიდებლური სამაუწყებლო საშუალებები, როგორც Ancient Faith Radio, ვებგვერდი Public Orthodoxy და Byzantium and Friends ყოველდღიურად ჩემს გვერდით არიან, ხოლო მუსიკა კი, რომელიც მართლმადიდებლური მელოდიიდან მომდინარეობს (მაგალითად Cappella Romana და ბალაამის კულტურული კავშირის მამაკაცთა გუნდი) ჩემს შინაგან ცხოვრებას ამდიდრებს.  

განაგრძე კითხვა